ویژه نامه فصلنامه شماره 31 - جلد دوم

معیارهای تعیین مرکز شهرخرم آباد (با تاکید بر معیارهای کارکردی و هویتی)

نویسندگان:

عباس ملک حسینی هیئت علمی دپارتمان تخصصی جغرافیا،گروه برنامه ریزی شهری، واحد ملایر، دانشگاه آزاد اسلامی، ملایر، ایران (نویسنده مسئول malekhoseini@yahoo.com)

فروزان بیرانوند دپارتمان تخصصی جغرافیا،گروه برنامه ریزی شهری، واحد ملایر، دانشگاه آزاد اسلامی، ملایر، ایران

صفحات از: 403 - 414

 تعداد بازدید:  92    تعداد دانلود:  0

چکیده

بخش مرکزی شهرها به عنوان یکی از پهنه های مهم شهری هستند که با توجه به ویژگی های خاص هر شهر دارای ویژگی ها و کارکردهایی در سطوح عملکردی مختلفی (شهری و گاها فراتر) هستند و معمولا به عنوان مرکزی برای فعالیت های عمده شهری محسوب می شود. در اين تحقيق چارچوبي متشكل از عوامل تاريخي (هسته اصلي شهر، مراحل توسعه کالبدی و عناصر تاریخی و هویت بخش)، اقتصادی (توزیع و تراکم فعالیت هابه ویژه فعالیت هایی با سطح عملکردی بالاتر، محورهای فعالیتی)، اجتماعی (توزیع و تراکم جمعیت، نرخ رشد)، ترافیکی (تعداد سفرهای جذب شده، نقطه کانونی برای ترافیک) ارائه شده است.سپس با تحلیل ویژگی های متنوع، نقش هر کدام از این عوامل در شکل گیری بخش مرکزی بررسی شده و با همپوشانی مرزهای بدست آمده، محدوده مرکزی شهر خرم آباد مشخص شده است. بررسيهای این تحقیق نشان داده كه در شهر خرم آباد از ميان مجموعه عوامل تأثيرگذار بر بخش مركزي، عوامل تاريخي- هویتی و اقتصادي داراي نقش بيشتري بوده، كاركرد اداري آن در طول سالهاي گذشته با توجه به موقعیت این شهر به عنوان مرکز استان لرستان، در عین حال که گسترده و پر رنگ تر شده ولی به دلیل محدودیت فضایی و کالبدی، غيرمتمركز شدهاست. همچنين تنوع كاركردي و فعاليتي با سطح عملکردی متنوع (و فراشهری) نیز مهمترين وجه تمايز بخش مركزي این شهر از ساير قسمتهاي آن می باشد و محدوده آن از اين لحاظ با ساير قسمتهاي شهر تفاوت اساسي دارد.

واژگان کلیدی

مرکز شهر، خرم آباد