ویژه نامه فصلنامه شماره 31 - جلد دوم

اولويت بندي كاربري‌هاي جانبي مساجد در محل استقرار آنها نسبت به فضاهاي اصلي عبادت در مساجد منطقه‌اي

نویسندگان:

پریسا یمانی دانشجوي دكتراي معماري دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ايران

عبدالحمید نقره کار دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ايران (نویسنده مسئول A_noghrekar@ iust.ac.ir)

اصغر محمدمرادی استاد دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ايران

مهدی حمزه نژاد استاديار دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ايران

صفحات از: 303 - 310

 تعداد بازدید:  55    تعداد دانلود:  0

چکیده

انتخاب كاربري هاي جانبي و محل استقرار آنها، جزو پرچالش ترين قسمت هاي طراحي مسجد مي باشد. هدف اين مقاله، اولويت گذاري كاربري هاي جانبي مساجد منطقه اي در محل استقرار آنها در رابطه با فضاهاي اصلي عبادت است. اين اولويت بندي بر مبناي مفهوم سازگاري يا سنخيت كه يك مفهوم ديني است صورت خواهد پذيرفت. جهت دست يابي به اين هدف، ابتدا پيشنهادات جاگذاري كاربريهاي موجود در مساجد منطقه اي نسبت به فضاهاي اصلي عبادت، از طريق ارائه پرسشنامه به 25 نفر از متخصصين طراحي معماري مسجد و تحليل آن با آزمون خي دو، به روش توصيفي- تحليلي مشخص شد. سپس با تحليل محتواي فتاوا و استفتائات مراجع تقليد معيارهاي سازگاري كاربري هاي جانبي مساجد با كاربري عبادي، استخراج شد. اين معيارها شامل عدم منافات با شان مسجد و عدم ايجاد مزاحمت براي نمازگزاران بود. بر اين مبنا پرسشنامه دوم، طراحي و به دوگروه از خبرگان مذهبي و معماري ارايه گرديد. جهت جمع بندي و تحليل پرسشنامه ها، با مدل رتبه بندي تاپسيس درجه سنخيت كاربريها اولويت بندي شد وكاربري ها با توجه به ميزان شاخص درجه شباهت، به چهار دسته بسيار سازگار، سازگار، كمي سازگار و ناسازگار دسته بندي شدند. در انتها به روش استدلال منطقي، كاربري هاي مشخص شده در هر جايگاه كه در گام اول مشخص گرديد، با اطلاعات بدست آمده در گام دوم با توجه به درجات سازگاري، در سه لايه درون مسجد(لايه 1)، فضاي مكمل كنار مسجد(لايه 2) و خارج از مسجد(لايه 3) مورد اولويت بندي قرار گرفت.

واژگان کلیدی

مسجد منطقه اي، كاربري عبادي، كاربريهاي جانبي مساجد، جاگذاري كاربري ها، سازگاري