ویژه نامه فصلنامه شماره 31 - جلد دوم

جایگاه فرش درالقای هویت ایرانی- اسلامی به شهرهای معاصر ایران

نویسندگان:

سمیه صالحی عضو هیات علمی گروه فرش، دانشگاه اراک (نویسنده مسئول s-salehi@araku.ac.ir)

حجت اله رشادی عضو هیات علمی گروه فرش، دانشگاه اراک

صفحات از: 281 - 290

 تعداد بازدید:  108    تعداد دانلود:  0

چکیده

فرش اثری هنری و کاربردی محسوب می‌گردد که برگرفته از لایه‌های فرهنگی اجتماعی اقوام مختلف ایران در اعصار مختلف تاریخی است، تا جایی که طرح و رنگ و نقوش و طریقه بافت هر قالی از منطقه ای به منطقه دیگر متفاوت بوده و مختص همان قوم یا منطقه است. در دوره معاصر با توجه به بحران هویت در شهرسازی، این سرمایه بصری نهفته در فرش‌ها می توانند به عنوان عناصری هویت بخش در تعریف فضاهای شهری شهرهای مختلف ایران به کار گرفته شوند تا هم به حس تعلق شهری و ایجاد حس مکان کمک کنند و هم فضاهای مصنوعی و بی‌هویت معاصر را روحی ایرانی-اسلامی ببخشند. بنابراین در این جستار توصیفی- تحلیلی با کمک روش کتابخانه‌ای و میدانی به شناسایی ویژگی‌ها و عناصر هویت‌بخش فرش پرداخته و سپس با در نظر گرفتن مولفه‌های هویت شهری سعی بر تبیین چگونگی استفاده از این عناصر در هویت بخشی به فضاهای شهری شهرهای ایرانی در دوره معاصر می شود. در نهایت، نتیاج پژوهش نشان می‌دهد فرش می‌تواند به لحاظ داشتن گستردگی جغرافیایی، مهیا بودن بستر تنوع و خلاقیت، هم‌نامی برند فرش با نام شهرهای محل بافت، وجود بناها و محله‌ها و خیابان‌های مربوط به فرش در هر شهر، نماد و نشانه‌های نهفته در نقوش و رنگ‌ها، تناسب اقلیمی با گونه‌های گیاهی و جانوری به تصویر کشیده شده در نقوش فرش، خاطره‌انگیزی و ارتباط با تاریخ شهرفرش توان بهره‌گیری در القای هویت ایرانی- اسلامی به شهرهای معاصر ایران را داراست.

واژگان کلیدی

فرش، هویت، مولفه‌های هویت‌بخشی، هویت شهری، شهر ایرانی-اسلامی