ویژه نامه فصلنامه شماره 31 - جلد دوم

بررسی واژه پیمون در هندسه و تناسبات معماری ایران (مطالعه موردی: برج آزادی)

نویسندگان:

مهدی نیکنام دانشجوی دکتری معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بین الملل، واحد جلفا، گروه هنر و معماری، جلفا، ایران (نویسنده مسئول mehdinikc@gmail.com)

محمدجواد مهدوی نژاد دانشیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس

صفحات از: 273 - 280

 تعداد بازدید:  118    تعداد دانلود:  0

چکیده

تناسبات مفهومی ریاضی است که در هنرهای تجسمی در رابطه مناسب اجزا با یک دیگر و با کل اثر دلالت دارد. کاربرد تناسبات به دلیل ایجاد زیبایی بصری از اهمیتی ویژه برخوردار است و تقریبا همه آثار هنری بر اساس نوعی تناسب به وجود آمده اند. هدف بنیادی کلیه نظریه های هنری درباره تناسبات، پدید آمدن نظم و ساماندهی میان بخش های مختلف یک اثر می باشد به طوری که برای بیننده در یک رشته تجربیات پیوسته، پدید آورنده ی حس زیبایی شود. در بسیاری از بناهای ایران نیز به منظور دستیابی به زیبایی بصری بیشتر، از گذشته های دور از این تناسبات استفاده می شده است. واژه نیارش در معماری گذشته ایران بسیار به کار می رفته است. معماران گذشته به نیارش ساختمان بسیار توجه داشتند و آن را از زیبایی جدا نمی دانستند. پیمون، اندازه های خرد و یکسانی بود که در هرجا در خور نیازی که بدان بود به کار گرفته می شد. پیروی از پیمون هرگونه نگرانی معمار را درباره ی نا استواری یا نازیبایی ساختمان از میان می برده است. در این مقاله با توجه به اهمیت هندسه و تناسبات طلایی ایران و همچنبن کاربرد پیمون در بناهای مختلف بحث گردیده و برج آزادی به عنوان مطالعه موردی انتخاب شده و تناسبات موجود در این برج که از طریق مطالعات کتابخانه ای و به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است، بررسی گردیده است.

واژگان کلیدی

تناسبات، هندسه، پیمون، برج آزادی