ویژه نامه فصلنامه شماره 31 - جلد دوم

بررسی جنبه های عینی و ذهنی زیست پذیری و کاربرد مدل ارزیابی زیست پذیری محلات شهری( NLAS) و نتایج حاصل از ان در منطقه تاریخی صاحبقرانیه تهران

نویسندگان:

مهران محمدی شمیرانی دانشجوی دکترای شهرسازی، گروه تخصصی برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد امارات، دبی، امارات متحده عربی

ناصر اقبالی دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران (نویسنده مسئول eghbali_family@gmail.com)

محمود رضایی استادیار گروه شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

صفحات از: 209 - 218

 تعداد بازدید:  89    تعداد دانلود:  0

چکیده

در این مقاله سعی گردیده تا ضمن اشاره مختصر به معیارهای نظری ارزیابی زیست پذیری در هر دو بعد عینی و ذهنی که بیشتر جنبه عمومی این نوع مطالعات را مورد تاکید قرار میدهد بطور خاص از مدل « بررسی تحلیلی ارزیابی زیست پذیری واحد همسایگی « یاNLAS به شیوه ای عملی در منطقه صاحبقرانیه تهران استفاده گردد. این منطقه بدلیل دارا بودن بافت قدیمی و سنتی خود در گذشته کاملا از معیارهای زیست پذیری برخوردار بوده که متاسفانه با رواج شیوه های شهرسازی نوین نظیر بلند مرتبه سازی، عدم رعایت ظرفیت فضاها، ازبین رفتن فضاهای سبز و پوشش گیاهی و برهم زدن مقیاس انسانی در طراحی ها، ایجاد مشکلات ترافیکی، تحمیل بار اضافی بر فضا و غیره به میزان زیادی زیست پذیری خود را از دست داده است. با بکار گیری روشهای تحلیل عاملی و تحلیل سلسله مراتبی و نیزبا تکیه بر شاخص سازی خاص روش NLAS میزان زیست پذیری منطقه مورد مطالعه به نحوی که شرح ان در این مقاله آمده بررسی گردیده است نتایج حاصل نشان میدهد که زیست‌‌پذیری محله صاحبقرانیه بر اساس شش شاخص کلی امنیت فردی و اجتماعی، هویت و حس تعلق مکانی، مشارکت و سرمایه اجتماعی، امکانات و خدمات مورد نیاز، پویایی اقتصاد محله‌‌ای و وضعیت چشم‌‌انداز بصری و آلودگی محیطی و مؤلفه‌‌‌های مرتبط با آن صورت گرفته که پس از جمع‌‌بندی گویه‌‌‌های مرتبط و محاسبه شاخص‌های کلی نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد که شاخص‌های پویایی اقتصاد محله‌‌ای با میانگین 061/9 و مقدار آزمون T برابر با 968/0 و همچنین شاخص مشارکت و سرمایه اجتماعی به مقدار میانگین 998/11 و مقدار آزمون T برابر با 740/0 ازجمله شاخص‌هایی هستند که به کاهش زیست‌‌پذیری محله صاحبقرانیه منجر شده است. اما میتوان محله صاحبقرانیه را با 95 درصد اطمینان از نظر شاخص‌های امنیت فردی و اجتماعی، هویت و حس تعلق مکانی، امکانات و خدمات مورد نیاز و وضعیت چشم‌‌انداز بصری و آلودگی محیطی محله‌‌ای زیست‌‌پذیر به شمار آورد.

واژگان کلیدی

جنبه های عینی و ذهنی زیست پذیری، شاخص های زیست پذیری، بررسی تحلیلی ارزیابی زیست پذیری واحد همسایگی یا NLAS، مدل تحلیل سلسله مراتبی AHP