ویژه نامه فصلنامه شماره 31 - جلد دوم

اولویت بندی راهبردهای توسعه ی بافت های مسأله دار در محدوده های واجد ارزش تاریخی (مطالعه موردی: منطقه 12 شهر تهران)

نویسندگان:

اسفندیار جاسمی زرکانی دانشجوی دکتری تخصصی شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین، قزوین، ایران

زهره داود پور دانشیاردانشگاه آزاد قزوین،عضو هیئت علمی دانشکده معماری و شهرسازی،گروه معماری و شهرسازی،قزوین،ایران (نویسنده مسئول Zdavoudpour@yahoo.com)

صفحات از: 175 - 186

 تعداد بازدید:  95    تعداد دانلود:  0

چکیده

امروزه بافت های مسأله دار در کشور ما به عنوان مشکل اساسی در شهرهای مختلف مطرح می باشد. ماهیت خاص بافت های شهری قدیمی و مسأله دار، توجه به آن ها را از جهات مختلفی ضروری می سازد. بافت های مسأله دار شهرها نه تنها به سبب میراث فرهنگی خود، بلکه به دلیل قرارگرفتن در داخل شهرها فرصت ارزشمندی برای اصلاح، نوسازی و پاسخگویی به نیازهای فزاینده شهری فراهم آورده است. بسیاری از این گونه بافت های مسأله دار در شهرهای ایران به حال خود رها شده اند و برنامه ریزی برای نوسازی و توسعه و کارآمدی این گونه نواحی به یک ضرورت اساسی در برنامه ریزی شهری تبدیل گشته است. در پاسخ به مشکلات این قبیل بافت ها طرح های مختلفی به اجرا درآمده اند که شاید مهم ترین آن ها طرح های هادی و جامع بوده است، اما به دلایل متعدد این طرح ها با شکست مواجه شده اند و امروزه در کشورهای توسعه یافته کاملاً منسوخ شده به شمار می روند. تجارب چند دهه گذشته در ایران در زمینه ساماندهی بافت های مسأله دار نشان داده است، رویکردهای کالبد محور که در پی اجرای استانداردهای شهری در محلات قدیمی و ناکارآمد هستند، گرچه محرک اولیه نوسازی است ولی به الزامات اجتماعی و اقتصادی توجهی نداشته و نقش مشارکت جویی ساکنین را کمرنگ دیده است. هدف از این پژوهش، تدوین ارائه چارچوب توسعه و کارآمدی فضاها با تدوین اولویت های راهبردی برای ساماندهی بافت های مسأله دار به منظور ارتقاء آنها برای زندگی مطلوب شهروندان است. برای این منظور گردآوری داده ها به روش کتابخانه ای و پیمایشی و مصاحبه با کارشناسان و مسئولین امر در قالب روش دلفی به صورت کیفی انجام گرفته و با استفاده از مدل های SWOT و ANP نتایج تحلیل و راهبردها و اولویت ها ارائه گردید و راهبردهای حاصل از فن SWOT، با کمک مدل تحلیل شبکه ای (ANP) اولویت بندی شده است. همچنین نظرات گروه های مختلف در قالب ماتریس عوامل درونی و بیرونی به کار گرفته شده است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که جهت اتخاذ تدابیر راهبردی مبتنی بر هنجارها و ارزش هاي بومی در باززنده سازی بافت هاي مسأله دار، ارائه روشی کامل که همه ی این عوامل را پوشش دهد، ضرورت می یابد.

واژگان کلیدی

بافت هاي مسأله دار شهري، باززنده سازی شهري، توسعه و کارآمدی، تحلیل شبکه، اولویت راهبردی