ویژه نامه فصلنامه شماره 31 - جلد دوم

تاثیر روانشناختی معنوی نور در فضای عبادی مسجد، با رویکرد ارتقای سلامت معنوی

نویسندگان:

فرزاد حیدری دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

محمد علی آبادی دکتری معماری، استادیار، گروه معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران (نویسنده مسئول aliabadi@shirazu.ac.ir)

حسین کلانتری خلیل آباد دکتری برنامه‌ریزی شهری، دانشیار، گروه معماری و منظر‌شهری، پژوهشكده فرهنگ، هنر و‌ معماری جهاد دانشگاهي، تهران، ایران

صفحات از: 79 - 84

 تعداد بازدید:  69    تعداد دانلود:  0

چکیده

عوامل متعددي مي تواند روي سطح سلامت معنوی تاثير بگذارند. برخي از مطالعات نقش معنادار هوش معنوي و نگرش‌معنوي را در ارتباط با سلامت‌معنوی افراد نشان داده‌اند. از سویی دیگر، نور در منظر هنر عنصری است طبیعی که بر معنویت‌بخشی به فضاهای عبادی(مسجد) که از المان های مهم در شهر اسلامی هستند- تاثیر بسزایی دارد. بر این اساس مطالعه حاضر با هدف بررسي ارتباط بين نورطبیعی، هوش‌معنوي و نگرش‌معنوی با سلامت معنوي کاربران فضاهای عبادی انجام شد. در این پژوهش از روش توصیفی و از نوع همبستگی استفاده شد. جامعه آماري مورد مطالعه کاربران مساجد تاریخی دوره قاجاریه شهر شیراز بود. ابزار گردآوري داده‌ها پرسشنامه‌های نورکیفی(محقق‌ساخته)، نگرش‌معنوی، هوش‌معنوی و سلامت‌معنوی بود. اعتبار ابزارها از طریق روایی محتوایی و پایایی پرسشنامه‌ها با استفاده از روش آلفاي کرونباخ تعیین گردید. براي تجزیه و تحلیل داده‌ها و آزمون فرضیه‌هاي تحقیق علاوه بر شاخص‌هاي آمار توصیفی از جمله میانگین و انحراف‌معیار از آزمون‌هاي آمار استنباطی مانند ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه و آزمون تی مستقل استفاده شد. ننايج نشان داد نور با مشخصات منطبق بر مفاهیم معنوی در فضای عبادی، همبستگی مستقیم و مثبت با نگرش-معنوی و هوش‌معنوی دارد. متغیر نگرش‌معنوی می‌تواند 27 درصد از تغییرات متغیر سلامت معنوی را تبیین کند، و هوش‌معنوی 38 درصد از تغییرات متغیر سلامت معنوی را تبیین میکند. نور به دلیل داشتن خاصیت متافیزیکی می‌تواند با ویژگی‌های منطبق بر مفاهیم معنوی، سرآغازی بر ارتقای هوش معنوی و در نهایت سلامت معنوی افراد گردد. با ارتقای هوش‌معنوی، نه تنها معیارهای مورد توجه روانشناسان برای یک انسان سالم محقق می‌شود، بلکه انسان را به حقیقت خود یعنی تبدیل شدن به انسان کامل یاری می‌رساند. بنابراین با فراهم نمودن عوامل حمايتي مانند نور‌کیفی(معنوی) در فضای عبادی، هوش معنوي کاربران و در نتیجه سلامت معنوی آنان را ارتقاء بخشید.

واژگان کلیدی

روانشناختی معنوی، نور‌معنوی، نگرش‌معنوی، هوش‌معنوی، سلامت‌معنوی