ویژه نامه فصلنامه شماره 31 - جلد دوم

کاربست مفهوم انعطاف پذیری در مدارس سنتی دوره اسلامی (مطالعه موردی؛ مدارس سنتی استان خوزستان)

نویسندگان:

حامد حیاتی مدرس گروه معماری، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران (نویسنده مسئول hamedhayaty@yahoo.com)

کاظم گمراوی دانشجوی ارشد معماری دانشگاه جهاد دانشگاهی خوزستان، واحد اهواز، اهواز، ایران

سورن خدایی دانشجوی ارشد معماری دانشگاه جهاد دانشگاهی خوزستان، واحد اهواز، اهواز، ایران

صفحات از: 23 - 32

 تعداد بازدید:  82    تعداد دانلود:  0

چکیده

اهمیت موضوع آموزش و پرورش برای جوامع انسانی بعنوان یکی از ضروریت‌های قرن از یک سو و تاثیرات مهم و اجتناب‌ناپذیر کالبد بر آموزش، از سوی دیگر، طراحی فضاهای آموزشی انعطاف پذیر را به طراحی با رویکرد اقتصادی، اجتماعی و کارکردی مبدل ساخته است. این تحقیق در نظر دارد با تبیین مفهوم انعطاف پذیری و گونه‌های مختلف آن، به نحوه بکارگیری این موضوع در مدارس سنتی دوره اسلامی‌ با مطالعه موردی مدارس سنتی خوزستان بپردازد. در این پژوهش با بهره‌گیری از کتب و اسناد کتابخانه‌ای و با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، کاربست مفهوم انعطاف پذیری‌ در مدارس موردی به بحث گذاشته می‌شود. به عبارتی این مقاله در نظر دارد کیفیت انعطاف پذیری و مولفه‌های آن را از ابعاد شکلی و عملکردی، در مدارس سنتی خوزستان مقایسه نماید. از یافته‌های این تحقیق میتوان به شناسایی گونه‌های انعطاف پذیری به کار رفته در مدارس استان خوزستان، مقیاس و نوع آنها اشاره کرد. همچنین این تحقیق نشان می دهد در طراحی مدارس سنتی دوره صفویه اغلب گونه‌های انعطاف پذیری مورد توجه بوده اما در دوره‌ی قاجاریه گونه‌های تنوع پذیری شکلی، تطبیق پذیری عملکردی بیشتر مورد تاکید قرار گرفته است. با توجه به لزوم طراحی‌های مبتنی بر اقلیم فضاهای آموزشی به ویژه در استان خوزستان که با تغییرات اقلیمی موثر بر روند آموزش و پروش مواجه شده است. اهمیت پرداختن به مفهوم انعطاف پذیری در طراحی فضاهای آموزشی بر گرفته از تجارب موفق معماری سنتی و ضرورت تدوین رویکردها و راه‌کارها حاصل از این پژوهش‌ها را نمایان می سازد.

واژگان کلیدی

معماری، انعطاف پذیری، صفوی، قاجار، مدارس سنتی، خوزستان