ویژه نامه فصلنامه شماره 31 - جلد دوم

واکاوی رابطه مولفه‌های آسایش بصری با ابعاد حس مکان (نمونه موردی: محلّه تاریخی استقلال، شهر بجنورد)

نویسندگان:

محمد میرزاعلی دانش‌آموخته معماری و دکترای جغرافیا، گروه معماری، واحد گنبدکاووس، دانشگاه آزاد اسلامی، گنبدکاووس، ایران (نویسنده مسئول m.mirzaali63@yahoo.com)

عبدالباقی مرادچله استادیار گروه معماری،گروه معماری، واحد گنبدکاووس، دانشگاه آزاد اسلامی، گنبدکاووس، ایران

ایمان تازیکه لمسکی استادیار گروه معماری، گروه معماری، واحد گنبدکاووس، دانشگاه آزاد اسلامی، گنبدکاووس، ایران

امیرحسین محبوبی مربی گروه معماری ، گروه معماری، واحد گنبدکاووس، دانشگاه آزاد اسلامی، گنبدکاووس، ایران

صفحات از: 15 - 22

 تعداد بازدید:  446    تعداد دانلود:  0

چکیده

اهمیت بحث هویت مکان از آنجا ناشی می‌شود که انسان با عدم ادراک خود و رابطه اش با جهان پیرامون دچار هراس می‌گردد. در این بین، حس مکان عاملی است که میان انسان و مکان ارتباط برقرار می‌کند و وحدت را به وجود می‌آورد. همچنین در کنار مفهوم حس مکان، عامل دیگری که در ارتباط با مکان بسیار موثر است، عنصر آسایش بصری است که در مکان و فضا وجود دارد. آسایش بصری یکی از مولفه‌های مهم برای سکونت و زندگی در شهرها، به ویژه در شهرهای ایرانی از جمله شهر بجنورد می‌باشد. متاسفانه طی سالیان اخیر، آلودگی بصری یکی از دلایل اصلی کاهش ارتباط میان انسان با محیط شهری و نیز افت راندمان کاری در میان شهروندان گردیده است. از این رو، هدف از انجام این پژوهش تعیین مفهوم آسایش بصری و حس مکان در محلات شهری و نیز بررسی تاثیرات آسایش بصری بر حس مکان در محلّه استقلال شهر بجنورد می‌باشد. این تحقیق به لحاظ هدف از نوع کاربردی بوده و به لحاظ متدلوژی از نوع توصیفی- همبستگی بوده که برای گردآوری داده‌ها، علاوه بر مطالعات کتابخانه‌ای، از روش میدانی با ابزار پرسشنامه نیز استفاده شده است. حجم نمونه آماری بالغ بر 150 نفر بوده که میزان ضریب آلفای کرونباخ جهت تعیین سطح پایایی ابزار پرسشنامه حدود 9/0 می‌باشد. نتایج کلی تحقیق با استفاده از خروجی تحلیل های آماری با استفاده از نرم‌افزار SPSS بیانگر آنست که آسایش بصری بر حس مکان در محدوده مورد مطالعه به دلیل وجود همبستگی بین مولفه‌های سازنده آنها تاثیرگذار بوده و میزان این تاثیر را می‌توان از طریق شدت تاثیر مولفه‌های سازنده آسایش بصری، از جمله اثرات رنگ و نور، نما و معماری ابنیه و غیره محلّه استقلال شهر بجنورد بر مولفه‌های سازنده حس مکان، از جمله امنیت، خوانایی، احساس تعلّق و غیره نیز دنبال کرد.

واژگان کلیدی

آسایش بصری، حس مکان، فضای شهری، محلّه استقلال، شهر بجنورد