ویژه نامه فصلنامه شماره 31 - جلد اول

تبیین و اولویت‌بندی مؤلفه رنگ مبتنی بر ارتقاء «حس معنویت» در معماری مساجد ایرانی دوره اسلامی با استفاده ازمدل‌های چند شاخصه (MADM) (نمونه موردی: مسجد نصیرالملک شیراز)

نویسندگان:

جمال الدین مهدی نژاد دانشیار دانشکده معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران

حمیدرضا عظمتی استاد تمام، عضو هیات علمی گروه معماری، دانشكده معماري و شهرسازي، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

علی صادقی حبیب آباد دانشجو دکتری معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران (نویسنده مسئول tcsh90@yahoo.com)

صفحات از: 119 - 130

 تعداد بازدید:  126    تعداد دانلود:  0

چکیده

دست‌یابی به معنویت با شناخت توانایی‌های نهادینه‌شده در وجود انسان که اشرف مخلوقات است؛ تحقق رسالت بنده در مقابل معبود در عالی‌ترین سطح را مهیا می‌سازد. فاصله‌گیری کالبد معماری مساجد امروز از این «حس معنویت» جای بسی تأمل و پژوهش دارد، چرا که در تمامی جوامع جهانی این مسئله در زندگی روزمره انسان ارزش تلقی گردیده و تا جایی پیش‌رفته که علم پزشکی از آن به عنوان دارویی روانی جهت درمان بیماران یاد می‌کند. در این پژوهش سعی بر آن است که مؤلفه نور در طیف‌های مختلف در جهت تأثیر آن در ایجاد حس معنویت؛ به روشی علمی مورد تحلیل قرارگرفته و طیف‌‌هایی که بر ارتقاء حس معنویت در مساجد تأثیر بیشتری دارند؛ معرفی گردد؛ از این رو مسجد نصیرالملک شیراز به عنوان نمونه موردی جهت بررسی انتخاب گردید. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی در مرحله اول و در مرحله دوم به صورت پیمایشی با بهره‌گیری از ابزار پرسشنامه مقایسات زوجی در بین جامعه آماری متخصصین با حجم نمونه 18 نفری (تصادفی) صورت گرفته است؛ آنالیز داده‌های مستخرج از پرسشنامه‌های به دست آمده در روش‌های رتبه‌بندی «AHP»، «ANP»، «SAW»، «TOPSIS»، مورد بررسی قرارگرفته و سپس نتایج فوق جهت رسیدن به یک نتیجه و یک رتبه‌بندی واحد از روش «POSET» (ادغامی) استفاده شد است. نتایج حاصله نشان می‌دهد که نور با طیف رنگی فیروزه‌ای با توجه به آنالیز در نمونه‌های چند شاخصه‌ای و ادغام نهایی، از نظر ایجاد حس معنویت در اولویت اول و به ترتیب رنگ‌های سبز، آبی، سفید، صورتی، زرد و قرمز، سیاه اولویت‌های بعدی را به خود اختصاص داده‌اند.

واژگان کلیدی

حس معنویت، معماری مساجد، نمونه‌های چند شاخصه‌ای، معماری اسلامی