ویژه نامه فصلنامه شماره 31 - جلد اول

تبیین راهبردی مؤلفه‌های حسی در معماری مساجد مبتنی بر درک «حس معنویت»

نویسندگان:

جمال الدین مهدی نژاد دانشیار دانشکده معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران

حمیدرضا عظمتی استاد تمام، عضو هیات علمی گروه معماری، دانشكده معماري و شهرسازي، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

علی صادقی حبیب آباد دانشجو دکتری معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران (نویسنده مسئول tcsh90@yahoo.com)

صفحات از: 95 - 104

 تعداد بازدید:  139    تعداد دانلود:  0

چکیده

معنویت، بخشی از انسانیت است. استاد مطهری نیز معنویت را نوعی احساس و گرایش ذاتی انسان به امور غیرعادی مانند؛ علم و دانایی، جمال و زیبایی، تقدیس و پرستش می‌داند که وجه تمایز انسان و موجودات دیگر می‌باشد. هدف معماری برانگیختن احساسات در جهت مثبت و معنوی؛ جهت خلق بناهایی است برای رفع نیازهایی مانند آسایش، آرامش معنوی، امنیت، زیستن و... است. این پژوهش سعی دارد با بررسی راهبری مؤلفه‌های حسی (شنوایی، بویایی، لامسه، بینایی) و تأثیر آن بر درک «حس معنویت» در معماری داخلی مساجد بپردازد. روش تحقیق از در بخش اول از نوع توصیفی و در بخش دوم از نوع پیمایشی و از نظر نوع هدف کاربردی است. جامعه آماری دانشجویان تحصیلات تکمیلی ورودی 96 دانشگاه‌های سراسری تهران در رشته مهندسی معماری است که حجم نمونه بر اساس جدول مورگان 186 نفر انتخاب شده است. تحلیل داده‌ها در نرم‌افزار «SPSS21» و «AMOS» و جهت آزمون فرضیه‌ها از تحلیل مسیر و «Bootstrap» بهره گرفته شده است. نتایج حاصله از این پژوهش نشان می‌دهد که در مؤلفه‌های بینایی، بویایی و شنوایی بر درک «حس معنویت» تأثیر معناداری داشته است؛ همچنین در مؤلفه‌ی لامسه بر درک «حس معنویت» بر اساس تحلیل داده‌ها رابطه معناداری مشاهده نشده است.

واژگان کلیدی

حس معنویت، مؤلفه‌های حسی، ارزش‌های معنوی، معماری مساجد