ویژه نامه فصلنامه شماره 31 - جلد اول

نشانه‌شناسی معماری و کاربرد آن در تحلیل فضا (نمونه‌ی موردمطالعه؛ معماری ایرانی اسلامی)

نویسندگان:

هادی مومنی عضو هئیت علمی و مدیر مرکز خدمات تخصصی هنر پژوهشکده ی فرهنگ هنر و معماری جهاد دانشگاهی

سجاد رضایی پژوهشگرهنر، معاون فرهنگی شهرداری شهرستان کوهدشت لرستان

حمیدرضا بابایی عضو هیئت علمی پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری جهاد دانشگاهی (نویسنده مسئول Babaei@icas.ir)

صفحات از: 75 - 84

 تعداد بازدید:  96    تعداد دانلود:  0

چکیده

تحلیل نشانه شناختی معماری در اصل برای ارائه تفسیرهایی از آثار معماری نیست، بلکه به دنبال دریافتن آن است که چگونه آثار معماری برای آنان که به تماشای آن ایستاده‌اند قابل‌فهم است، یعنی کاوش در فرآیندهایی که به موجب آن‌ها تماشاگران برای آنچه می‌بینند معنایی می‌سازند. هدف از این پژوهش کشف کیفیت فضا در تحلیل معماری ایرانی اسلامی است. فرضیه‌ی پژوهش بر این اصل استوار است که نشانه‌شناسی معماری به عنوان زیرشاخه‌ای نوین از علم نشانه‌شناسی می‌تواند در پی فهم ماهیت و ویژگی معنای نهفته در معماری یا به عبارت دیگر اثر هنری معماری به مخاطب کمک کند. بدین گونه می‌توان معنای رویکرد نشانه شناختی در معماری را چنین بیان نمود: «روشی که در آن بیننده-مخاطب در نوعی تجربه‌اندوزی فعال درگیر شده و در عین بررسی حالت و ظاهر فیزیکی و نیز بیان معنایی و مفهومی اثر معماری، به ویرایش و تعیین معنای آن می‌پردازد». نتیجه‌ی به دست آمده مبتنی بر این ایده است که تجربه انسان در درک فضای معماری ذاتاً چند حسی است؛ و هر تجربه‌ای نشانگر محدودیت‌ها و توانایی‌های وسیله‌ی حسی درگیر است.

واژگان کلیدی

معماری ایرانی اسلامی، نشانه‌شناسی، رمزگان، تفسیر، فضا