ویژه نامه فصلنامه شماره 31 - جلد اول

بررسی میزان بازتاب اندیشه‌های هخامنشیان در نقوش برجسته‌ی تخت جمشید

نویسندگان:

فاطمه کهربایی کارشناسی ارشد، ارتباط تصویری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد، ایران (نویسنده مسئول Fatemeh_Kahrobaee@yahoo.com)

فریده گل مروی کارشناسی ارشد، پژوهش هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی، ایران

سارا نورافشان کارشناسی ارشد، ارتباط تصویری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد، ایران

صفحات از: 23 - 36

 تعداد بازدید:  96    تعداد دانلود:  0

چکیده

آثار باستانی، پیشینه‌ی تاریخی هر کشور محسوب می‌شوند و دارای ارزش و اهمیت فراوانی هستند. مردم با دیدن آن‌ها به وحدت ارزش‌های انسانی پی می‌برند و آثار باستانی را میراثی همگانی می‌دانند. هر تکه‌ای از ایران دارای ارزش تاریخی است و تمدنی چند هزار ساله را یدک می‌کشد که برای حفظ و نگهداری آن باید تلاش بسیار نمود. از طرفی برخی مؤلفه‌های معماری ایرانی در بناهای تاریخی می‌تواند الگوی خوبی برای معماری نوین باشد. «تخت جمشید» نام یکی از شهرهای باستانی ایران است که طی سالیان پیوسته، پایتخت باشکوه و تشریفاتی ایران در زمان امپراتوری هخامنشیان بوده است. در این شهر باستانی کاخی به همین نام وجود دارد که در دوران زمام‌داری «داریوش بزرگ»، «خشایارشا» و «اردشیر اول» بنا شده است. در نخستین روز سال نو گروه‌های زیادی از کشورهای گوناگون به نمایندگی از استانداری‌ها با پیشکش‌هایی متنوع در تخت جمشید جمع می‌شدند و هدایای خود را به شاه تقدیم می‌کردند. این مکان تاریخی از سال 1979 یکی از آثار ثبت‌شده‌ی ایران در میراث جهانی یونسکو است. تخت جمشید از نظر ساختمانی امکانات یک بنای اداری و سیاسی پایتختی عظیم را نداشت و بیش‌تر در آئین‌ها و مراسم خاص مورد استفاده قرار می‌گرفت. جنبه‌ی نمایشی آن برای نمایندگان ملل در سطح جهان آن روز بیش‌تر اهمیت داشت. نمایاندن عظمت و شوکت یک امپراطوری و گنجینه‌های گرانبهای آن برای نشان دادن شکوه و قدرت این امپراطوری بود و طبیعی است که در مدت کوتاهی از سال که شاه در کاخ به سر می‌برد، آن‌جا به مرکز حکومت تبدیل می‌شد. یکی از مهم‌ترین علل وجودی نقش‌برجسته‌های تخت جمشید به طور عام نیز برپایی آن‌ها برای دیده شدن و تأثیرپذیری توسط مخاطبان بوده است. نقوش برجسته بر دیواره‌ی کاخ‌ها در این کنش ارتباطی نقشی تعیین‌کننده ایفا می‌کنند و خود دلالتی بر ارتباط می‌شوند.

واژگان کلیدی

تخت جمشید، نقش‌برجسته، آئین، ارتباط، بازنمایی