زمستان   1391 - شماره (10)

معنی فضای شهری در شهر اسلامی   

نویسندگان:

حسن سجادزاده استادیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان (نویسنده مسئول h.sajadzadeh@gmail.com)

محمدتقی پیربابایی دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز

صفحات از: 25 - 34

 تعداد بازدید:  221    تعداد دانلود:  87

چکیده

با ورود تفکر شهرسازی جدید در متن شهرهای گذشته، بسیاری از فضاهای کالبدی نو ظهور پدید آمد که گذشت زمان نتوانسته زمینه ای برای ارتباط و پیوند آن با مخاطبان و ساکنان شهر برقرار نماید. با این حال، برخی از فضاهای نوظهور نیز با وجودِ تضادهای ساختاری و کالبدی با بافت سنتی، به مرور با زندگی روزمره و ارزش های پایدار مخاطبان خود پیوندی پایدار برقرار نموده اند. این تحقیق به دنبال بررسی تحلیلی فضاهای شهری متناسب با روح زمان بوده تا با تحلیل حضور این الگوها بتوان به درک درستی از این که پدیده های نو ظهور چگونه می توانند در «خوانش مجدد متن» اثر گذار باشند، دست یافت. منظور از خوانش متن، در واقع فهم مخاطب از معنادار بودن فضاهای نگاشت شده در داخل متن است، به گونه ای که با گذشت زمان، پیوندی خاص با ارزش های پایدار و زندگی روزمره ساکنان و مخاطبان خود برقرار نماید. آنچه از طراحی شهری ای که مایه کار خود را «معنا در فضای شهری» قرار می دهد، مورد انتظار است، رسیدن به فرآیندی است که در آن، متنی موجود، مورد تغییر قرار می گیرد، و از این طریق، فضاهای انگاشتی متفاوت، درشهر تولید و به تدریج این فضاها با ساختار اجتماعی و افعال کنش گران خود، پیوندی معنادار برقرار می نماید. مقاله مذکور قصد دارد تا با کاربست نظریه «اصالت پدیداری معنا» که به طور توامان حاصل وحدت «فضای عینی» و «فضای ذهنی» و یا ماهیت و وجود است و با ساختاری تحلیلی و تفسیری به عنوان ابزاری در تحلیل معنی فضای شهری در شهر اسلامی بپردازد تا با ارائه تلقی جدید و الگویی تازه، عوامل و امکانات لازم در تحقق فضای شهری در همه دوره ها و همه شهرها را تببین و تفسیر نماید.

واژگان کلیدی

معنی، ماهیت، وجود، عینیت، ذهنیت، فضای شهری، میدان مرکزی همدان،