پاییز   1391 - شماره (9)

گمانه ای در تحول تاریخی شهر با بررسی سیماشناسی حیاط بناها با به کارگیری سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) (نمونه موردی: شهر تاریخی بشرویه)   

نویسندگان:

حسین ذبیحی استادیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات (نویسنده مسئول )

رضا شاکر اردکانی کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، گروه تخصصی شهرسازی

صفحات از: 97 - 112

 تعداد بازدید:  181    تعداد دانلود:  27

چکیده

به طور معمول، برای بازنمایی سیمای تاریخی شهر، به متن های تاریخی و پیمایش های میدانی متوسل می شوند. کمبود و در مواردی نبودنِ منابع مورد اعتماد و نوشتاری تاریخی که اشاره های مستقیم و مشخص به تحول شهر داشته باشد، مطالعات میدانی و فصل های مختلف حفاری های باستان شناسی را تنها گزینه دست یابی به جواب نشان می دهد. تا از راه آن بتوان چهره تاریخی شهر را به صورت تقریبی، در دوره ای خاص از تاریخ بیان نمود. اما سؤال مطرح شده در این پژوهش این است که در شهرهایی که متن های تاریخی محکمی در ارتباط با سیر تحول تاریخی شهر کمتر وجود دارد و قبل از هرگونه گمانه زنی باستان شناسی، چگونه می توان تحول تاریخی شهر را تبیین نمود؟ این مطالعه آن است تا بر اساس ریخت شناسی شهری و با مطالعه شکل ظاهری شهر، تشکیل تدریجی بافت آن را نشان دهد. در این راستا با استفاده از روش تحقیق توصیفی – تحلیلی و با توجه به سوابق موضوع و به صورت خاص، نظریة شولتز در سه سطح مواجهه با آن (تیپولوژی، توپولوژی و مورفولوژی) شهر تاریخی بشرویه مورد مطالعه قرار می گیرد. به این منظور برای این شهر که تقریباً تاریخی نانوشته دارد، با استفاده از عکس هوایی سال 1335 و سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) به مطالعه سیماشناسانة آن پرداخته می شود. به طوری که با گونه شناسی حیاط بناها و تحلیل آن ها، سیمای تاریخی شهر به تصویر کشیده شده است.

واژگان کلیدی

گونه شناسی (تیپولوژی)، موضع شناسی (توپولوژی)، سیما شناسی (مورفولوژی)، سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، شهر بشرویه.