پاییز   1391 - شماره (9)

آسیب شناسی ارتباط نیاز و ارضا دركلان شهرتهران   

نویسندگان:

زهره عطایی آشتیانی كارشناس ارشد معماری و عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی (نویسنده مسئول Z_ataei@ihcs.ac.ir)

صفحات از: 73 - 82

 تعداد بازدید:  199    تعداد دانلود:  25

چکیده

طراحی شهر در واقع طراحی زندگی بشر است پس باید منطبق با ویژگی‌ها و بینش مولد آن نسبت به هستی و معنای زندگی باشد. در طراحی نظام شهرهایی كه رویكرد اسلامی دارند پیش از پاسخگویی به نیازهای مادی و نخستین جامعه شهری بایداز زاویه مردم‌شناسانه و جامعه‌شناختی، کاستی و ناهنجاری‌های شهری و راه‌های رفع آن شناسایی نمود و با کنکاش در چگونگی نگرش مردم نسبت به خود، گروه، صنف و جامعه‌ای كه به آن تعلق دارند، در یك روند طولانی، وضع موجود شهرهایی مانند تهران را كه به عنوان نشانه ای از یک نظام دینی است از کالبدی بی هویت به سوی هویتی دینی چه به لحاظ عملکرد و - چه به لحاظ حاكمیت بینش معنوی در ساختار شهر - سوق داد. بررسی تفاوت در انگیزه‌ها و نوع تفکر برمبنای نیاز ورابطه آن با راه‌های رفع نیاز در مناطق مختلف شهر تهران، هدف اصلی تحقیق نیازسنجی اجتماعی تهران به‌عنوان یک کلان‌شهر مرجع بوده است. در این تحقیق از دو روش پیمایش و مصاحبه کیفی در جمعیت نمونه 2700 نفری استفاده شده است. نتایج پژوهش حکایت از عدم قطبی بودن جامعه در انتخاب نوع خواست‌های آینده دارد ولی در موضوع راه‌های رفع نیاز و منبع تولید نیاز که ناظر بر عملكرد نظام در زمان حال است رویكرد پنج حوزه شهر تهران به طور کامل طبقاتی است و تفاوت نگرش وجود دارد.

واژگان کلیدی

نیاز و راه‌های ارضای نیاز، هماهنگی، شهر، جامعة قطبی، سبک فکری.