پاییز   1391 - شماره (9)

بررسی و ارزیابی اصالت طرح های توسعه شهری در بافت های تاریخی (مطالعه موردی: طرح احیای میدان امام علی(ع) اصفهان)   

نویسندگان:

اسفندیار زبردست استادیار دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

سیدمحمد امامی کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران (نویسنده مسئول Sm.emami.g@ut.ac.ir )

صفحات از: 15 - 24

 تعداد بازدید:  151    تعداد دانلود:  39

چکیده

بی توجهی به اصالت بافت تاریخی، صدمات جبران ناپذیری برای ثروت های ناملموس اجتماعات محلی در پی دارد. اگر چه مفهوم اصالت در متون شهرسازی دهه های اخیر، کاربرد بسیاری پیدا کرده اما در عمل، معیارهای شهرسازیِ با اصالت کمتر بررسی شده اند. استخراج معیارهای کاربردی اصالت که سئوال اصلی پژوهش بر محور آن شکل گرفته، مطالعات جامع و بین رشته ای را می طلبد. در این پژوهش که با استفاده از روش قیاسی- استقرایی و بر اساس مطالعات اسنادی و کتابخانه ای در حوزه های مشترک شهرسازی و علوم اجتماعی انجام شده، سه معیار اصلی اصالت معرفی می شود که عبارتند از: حفظ و تقویت حسِّ هویت و منحصربفردی مکان، عدم پیروی از رویکردهای ضد اصالت و رعایت راهکارهای شهرسازی با اصالت. هریک از این معیارها دارای زیر معیارهای گوناگونی هستند. پاسخگویی به نیازها و سلیقه های جامعه و ارائه چارچوب ها و دستورالعمل های کلی دو زیر معیار شهرسازی با اصالت هستند. پیروی شکل1 از خیال، پیروی شکل از ترس و پیروی شکل از امور مالی از معیارهای ضد اصالت محسوب می شوند؛ پیروی شکل از خیال به تکرار عینی شکل ها از مکان ها و زمان های دیگر به زمان حاضر و پیروی شکل از ترس به تاثیر طرح توسعه شهری بر جدایی گزینی نژادی- قومی، درآمدی و سنی اشاره دارد. برای حفظ اصالت مکان نیز لازم است سیاستگذاری ها و طرح های توسعه شهری، به صورت چارچوب ها و دستورالعمل های کلی ارائه شوند، چرا که بر اساس این چارچوب ها و دستورالعمل های کلی، امکان تغییر طرح ها و سیاست ها در فرآیندی پویا و بی پایان برای پاسخگویی به نیازها و سلیقه های متنوع جامعه وجود دارد. در این مطالعه پس از معرفی این معیارها، اصالت مکان طرح احیای میدان امام علی(ع) با استفاده از روش AHP مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج این ارزیابی نشان داد که اگرچه این طرح از مجموع معیارها نمره قابل قبول کسب می کند اما در معیار عدم پیروی از رویکردهای ضد اصالت، وضعیت مناسبی ندارد.

واژگان کلیدی

ارزیابی، اصالت، بافت تاریخی، طرح توسعه شهری.