زمستان   1390 - شماره (6)

تحلیلی بر شهرهای جدید به عنوان بخشی از مداخلة دولت در شهر نشینی (با تأکید بر دورة پس از انقلاب اسلامی)   

نویسندگان:

حمید آیتی استادیار و عضو هیأت علمی پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری جهاددانشگاهی

محمد کمیلی عضو هیأت علمی پژوهشكده فرهنگ، هنر و معماری جهاد دانشگاهی (نویسنده مسئول Mk_438@yahoo.com )

صفحات از: 97 - 106

 تعداد بازدید:  134    تعداد دانلود:  22

چکیده

ایجاد شهرهای جدید، اقدامی در جهت تمركززدایی از كلان شهرها و چاره ای در برابر معضلات پیچیده ای هم چون مهاجرت بی رویّة روستاییان به شهرها، نیاز گسترده به مسكن، انتقال برخی از صنایع آلاینده و جلوگیری از شكل گیری شهرهای خودرو در منطقة شهری مادر شهر است. بدیهی است بخش خصوصی كه فقط به دنبال سودآوری است، نه انگیزة ورود به چنین مقوله ای را دارد و نه این رسالت را در خود احساس می نماید. از همین رو، ورود دولت در شهرسازی امری اجتناب ناپذیر است. با این حال، چنین مداخله ای، منشأ بروز كاستی ها و آسیب های بسیاری است. مهم ترین چالش مطرح در این زمینه، نگریستن به شهرهای جدید به مثابه خوابگاه های بزرگ، موقت، مهجور، مصنوعی و عاری از هویّت و معنویّت است كه نقش سلیقه و خواست مردم در آن به شدّت كم رنگ است. عدم رغبت مردم به سکونت در این شهرها و خالی از سکنه بودن برخی از آن ها، دقیقاً بازتابی از عدم توجّه شهرسازان به برنامه ریزی های فرهنگی، اجتماعی، انسانی و نتیجة تأکید بر ایدئولوژی صنعت محور در تأسیس این شهرهاست. هدف اصلی این مقاله، بررسی میزان کامیابی دولت در امر شهرسازی های بعد از انقلاب، با روش توصیفی- تحلیلی است. نتایج حاصل نشان می دهد دولت در ساخت شهرهای جدید به نظر مردم در عرصة طراحی و هم چنین به کارگیری معیارهای فنّی توجهی ننموده است.

واژگان کلیدی

شهرسازی، شهرهای جدید، مداخلة دولت، جمعیّت پذیری ، مكان گزینی،