زمستان   1390 - شماره (6)

كیفیّت فضای باز شهری در تعامل با كودكان   

نویسندگان:

امیر منصوری استادیار دانشكده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران (نویسنده مسئول Seyedamir.mansouri@gmail.com)

مینو قره بیگلو دانشجوی دوره دکتری معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

صفحات از: 63 - 72

 تعداد بازدید:  165    تعداد دانلود:  33

چکیده

کودکان با توانایی ها، نیازها و بلوغ های متفاوت بر اساس مراحل رشد سنّی، نحوة شرایط زندگی و بافت اجتماعی محل سکونت، دارای نیازهای روان شناختی بسیار پیچیده تر از نیازهای بیولوژیکی و فیزیکی هستند. اگرچه محیط های شهری علاوه بر بزرگ سالان، مخاطبان خردسال و تیزبینی دارد كه بسیار بیش تر از بزرگ سالان تحت تأثیر متغیّرهای محیطی هستند، امّا شهر مدرن، نه تنها نمی داند چگونه كودك را بپذیرد، بلكه ترجیح می دهد او را تا زمانی كه به سن رویارویی با محیط شهری برسد در اماكن محافظت شده مانند زمین های بازی نگه دارد. این نوشتار با فرض این كه، فضاهای شهری به عنوان بستر پرورش كودك با تأمین خواست ها و نیازهای كودك، به روند رشد فیزیكی و اجتماعی او كمك می کند، به طرح مؤلّفه های كیفی فضای باز شهرها، هم چون ایجاد امكان فعالیّت آزاد كودك در ارتباط با این فضاها، حضور و اهمیّت طبیعت، مشاركت كودكان به عنوان شهروند در طرّاحی و استفاده از این فضاها و بازتعریف نظارت بزرگ سالان بر كودكان در استفاده از این فضاها، می پردازد. در مجموع، این مؤلّفه ها باعث ارتقای تعامل كودك با فضای باز شهرها می شود. در نهایت، پیشنهادهایی نوشتار در جهت ارتقای كیفیّت فضاهای باز شهری در تعامل با كودك برای شهر ایرانی، بهره گیری از آموزه های معماری سنّتی و پیشینة فرهنگی كشورمان، بازآفرینی مجدّد مفهوم نگرش به كودك و شهر و هم چنین ارتقای كیفیّت فضای باز شهرها به «مكان» دوستدار و پذیرای كودك ارائه شده است.

واژگان کلیدی

فضای شهری، شهر سنّتی ایران، فضای بازی، كودك و شهر، شهروند، تربیت،