زمستان   1390 - شماره (6)

تأثیر مدرنیسم برتوسعة فضایی- كالبدی شهرهای ایرانی- اسلامی (نمونه تهران)   

نویسندگان:

احمد پوراحمد استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران

امین فرجی استاديار پرديس فارابي دانشگاه تهران (نویسنده مسئول Farajiamin55@yahoo.com)

ایوب منوچهری میاندوآب دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری

آزاده عظیمی مدرس دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرری

صفحات از: 47 - 62

 تعداد بازدید:  139    تعداد دانلود:  53

چکیده

ورود اندیشه های ناشناخته در قالب مدرنیسم در فرهنگ و ادب ایرانی علاوه بر نمود ذهنی، نمود عینی خود را در کالبد شهرهای ایرانی با معماری و شهرسازی ایرانی-اسلامی وارد نمود و شکل جدیدی از شهر را بر جای نهاد که از آن می توان به عنوان شهر مدرنیستی جهان سومی یاد کرد. شهر تهران، در کشور ما به عنوان پیشگام متأثر از این تأثیرات بود. از همین رو، در این مقاله سعی شده است روند شكل گیری و تحوّلات فضایی-كالبدی شهرهای ایرانی- اسلامی با تأکید بر شهر تهران و چگونگی سازمان دهی و تحت تاثیر قرار گرفتن عناصر شهری از عوامل مختلف بویژه مدرنیسم مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد. برای این منظور، با استفاده از به روش توصیفی- تحلیلی چگونگی شكل گیری و پیدایش شهر تهران و تأثیر عوامل مختلف اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی قبل از مدرنیسم و بعد از مدرنیسم بررسی شده است. این مقاله از نظر هدف مطالعه از انواع توسعه ای است و برای گردآوری داده ها و اطلاعات مورد نیاز از تکنیک کتابخانه ای و روش مصاحبه به عنوان روشی کیفی استفاده شده است. بر اساس بررسی های صورت گرفته می توان گفت تهران در 200 سال گذشته از آن جایی که نقطة اصلی دگرگونی مفاهیم و اشاعه مفاهیم جدید- چه خوب و چه بد- بوده و به عنوان شاهدی بر تجدّدطلبی بوده است، لذا چهره ای روشن از تفكّرات فضایی-كالبدی دوران مدرنیسم را عرضه می دارد.

واژگان کلیدی

مدرنیسم، توسعة فضایی- كالبدی، شهرهای ایرانی- اسلامی، تهران،