تابستان   1390 - شماره (4)

تاثیر ملّی گرایی بر معماری بناهای حکومتی دورة پهلوی اوّل   

نویسندگان:

علی اصغر شیرازی استادیار دانشکده هنر دانشگاه شاهد (نویسنده مسئول ashirazi41@yahoo.com)

میلاد یونسی دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشگاه شاهد

صفحات از: 59 - 70

 تعداد بازدید:  140    تعداد دانلود:  15

چکیده

در آغاز سدّه چهاردهم شمسی، پدیدة جهانی ناسیونالیسم معاصر در قالب دیدگاهی سیاسی توانست تعریف جدیدی از ملّی گرایی را در قبال ناسیونالیسم تاریخی که جایگاهی مداوم در طول تاریخ داشت ارائه دهد. بزرگ ترین ثمره ملّی گرایی جایگزین کردن علایق ملّی و باستانی به جای آیین های قومی و دینی بود. با توّجه به این که مهم ترین سؤال این مقاله چگونگی تأثیرگذاری ملّی گرایی بر معماری بناهای حکومتی دورة پهلوی اوّل است، لذا سعی شده است تا تأثیر ناسیونالیسم به عنوان یک مفهوم سیاسی بر معماری این دوره بررسی و از این رهگذر برخی از ویژگی های معماری آن تبیین گردد. درتألیف این مقاله با استفاده از روش «توصیفی- تحلیلی»، ابتدا منابع مکتوب مرتبط با موضوع جمع آوری و اطلاعات مورد نیاز استخراج و سپس با بازدید از بناهای این دوره، ویژگی های کالبدی آن ها تحلیل و تبیین شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهد که عناصر معماری دورة باستان (به ویژه هخامنشیان و ساسانیان) صرفاً در نمای ساختمان ها و به دو گونه مورد استفاده قرار گرفته است: بناهایی که از عناصر و نشانه های باستانی استفاده کردند و بناهایی که برگرفته از بناهای باستانی به وجود آمده اند، بدون آن که مستقیماً تقلیدی از شکل ها و یا عناصر معماری هخامنشی، اشکانی و ساسانی باشند.

واژگان کلیدی

معماری، ملّی گرایی، پهلوی اوّل، ایران، تجدّدگرایی،