تابستان   1390 - شماره (4)

قابلیّت سنجی توسعة مجدّد در بافت های ناکارآمد شهری (مطالعه موردی: محلّة انبار نفت منطقة 11 تهران)   

نویسندگان:

ناصر برک پور استادیار گروه شهرسازی دانشگاه هنر (نویسنده مسئول barakpoo@art.ac.ir)

صدیقه بهرامی کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشگاه هنر

صفحات از: 1 - 14

 تعداد بازدید:  177    تعداد دانلود:  29

چکیده

کمبود فضا برای توسعه، خصوصاً در بافت های میانی و متراکم شهرهای بزرگی چون تهران، یکی از چالش های مهم برنامه ریزی شهری است. در شرایط کمیابی فضا، استفاده از تمام توانمندی های موجود و بهینه سازی بهره برداری فضا، اصلی اساسی است که در قالب توسعة درون زا مطرح می شود. منطقة 11 تهران یکی از مناطق میانی شهر تهران است که با مشکل کمیابی فضا و ناکارآمدی بافت های درونی مواجه است. در این مقاله، امکان توسعة مجدّد فضاهایی از این منطقه که کارایی مناسب ندارند، بررسی شده است. برای نیل به این هدف، ابتدا معیارهای شناسایی این فضاها مشخص شدند و پس از وزن دهی معیارها توسط گروهی از متخصصان، کل بافت منطقة 11 بر اساس این معیارها در قالب نرم افزار ArcGIS مورد بررسی قرار گرفتند. سپس از بین محلّه های منطقه، محلّه ای که بیش ترین فضای ناکارآمد را دارد و نیازمند توسعة مجدد است، انتخاب شد. در مرحلة دوم، این محلّه بر اساس معیارهای تعیین مکان بهینه برای کاربری های مختلف بررسی و نوع توسعه آن اولویت بندی شد. در این مرحله معیارهای مکان یابی، برمبنای مدل AHP در قالب برنامه Marinoni (یکی از برنامه های جانبی GIS) وزن دهی شدند. نتایج تحقیق نشان می دهد کاربری های خدماتی- اداری و تجاری، اولویّت های اوّل و دوم توسعة مجدد در محلّه انبار نفت است. با توجّه به معیارهای مکان یابی، وجود فعّالیّت های بزرگ مقیاس، شبکه های شریانی و فعّالیّت های ناسازگار، کاربری مسکونی از نظر قابلیّت توسعة مجدد، در مقام چهارم کاربری ها قرار گرفته است.

واژگان کلیدی

توسعه مجدد، قابلیّت سنجی، بافت های ناكارآمد شهری،