بهار   1390 - شماره (3)

تحول کارکردهای فرهنگی فضاهای شهری تهران   

نویسندگان:

محمدتقی رهنمایی دانشیار دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران

مهدی عباس زاده دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تهران (نویسنده مسئول soorami@gmail.com)

صفحات از: 77 - 88

 تعداد بازدید:  140    تعداد دانلود:  26

چکیده

کارکرد فرهنگی فضای شهری و توان پاسخگویی آن به نیازهای فرهنگی شهروندان، نه تنها با نگرش بر فضاهای ویژه فعالیت های فرهنگی و نوع و تعداد آنها قابل بررسی نیست، بلکه مستلزم توجه به روابط متقابل عناصر فرهنگی و فضای شهری در کلیت آن است. همراه با تحول در ابعاد اجتماعی و کالبدی فضای شهری و بردارهای مؤثر بر آن، عناصر فرهنگی مرتبط با آن نیز متحول می شوند. در این مقاله فرایند تحول کارکردهای فرهنگی فضاهای شهری تهران در گذار از یک شهر سنتی کوچک به یک مادر شهر مدرن، با روش تحلیل ثانویه مورد بررسی قرار می گیرد. موضوع محوری مقاله بر چگونگی تاثیر فرآیندهای تحول در ابعاد کالبدی و اجتماعی فضای شهری تهران بر کارکردهای فرهنگی متمركز است. در این بررسی بر دو موضوع تأکید می شود: 1- در الگوهای مصرف فرهنگی و به تبع آن فضاهای فرهنگی چه تغییری ایجاد شده است 2- همراه با تحولات فضایی شهر تهران، چه تغییری در روابط فعالیت های فرهنگی، فضای شهری و جایگاه فضاهای فرهنگی و فعالیت های فرهنگی شهر ایجاد شده است. تحول کارکردهای فرهنگی فضای شهری تهران از یک سو بر تعدد وتنوع فعالیت های فرهنگی و فضای آن افزوده و از سوی دیگر در نتیجه نگرش های کارکردگرایانه و برتری عملکردهای تجاری، فرصت كمتری را در مقایسه با شهر سنتی، برای ایفای کارکردهای فرهنگی فراهم نموده است.

واژگان کلیدی

کارکردهای فرهنگی، فضای شهری، فضاهای فرهنگی، پهنه مرکزی تهران،