زمستان   1395 - شماره (26)

ارزيابي تطبيقي معيارهاي سنّتي و جديد اجتماع پذيري و تحقق آن در دو محلّة سنّتي و جديد (مطالعة موردي: محلة جلفا، سپاهان شهر اصفهان)   

نویسندگان:

مهدی حمزه نژاد استادیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت (نویسنده مسئول )

زهرا شریفیان دانشجوي دکتري معماري، دانشگاه آزاد اسلامي نجف آباد، اصفهان، ايران

صفحات از: 71 - 88

 تعداد بازدید:  19    تعداد دانلود:  41

چکیده

ارتقاي تعاملات اجتماعي در محلّه از مهم‏ترين جلوه‏‏هاي تحقق پايداري در شهرها است. پژوهش حاضر ابتدا به بررسي تلقي ذهني اهالي هر دو محلّه از تفاوت شاخصه‏هاي اجتماع‏پذيري در گذشته و امروز و پس از آن به تبيين ميزان اجتماع‏پذيري با هر دو معناي سنّتي و جديد آن در سطح محلّه هاي سنّتي و جديد شهر اصفهان با استفاده از ديدگاه ساکنان مي‏پردازد تا از اين طريق بتوان راهکارهايي را براي ترميم و بازخواني اجتماع‏پذيري در محلّه‏هاي جديد و قديم استخراج و پيشنهاد نمود. رويکرد تحقيق کيفي و استدلالي و راهبرد آن استدلالي و همبستگي و از نوع بررسي تطبيقي است که در آن با استخراج شاخص‏هاي مؤثر بر پايداري اجتماعي محلّه ها از مطالعات اسنادي و روش تحليل محتوا و بررسي اعتبار آن ها با دلفي نخبگاني و پس از آن مراجعه به اهالي هر دو محل و بررسي تلقي ذهني آن ها از هر نظام اجتماعي و ارزيابي آن ها از محلّه خود، همبستگي معيارها نظري نخبگان و اهالي در هر دو نظام و فکري و تطبيق آن ها با نظام کالبدي مربوطه شناسايي و ميزان پايداري اجتماعي هر محلّه با روش هاي کمي بررسي شده است. جامعة آماري پژوهش را ساکنان هر دو محلّه جلفا و سپاهان شهر تشکيل داده اند. حجم نمونه بر اساس سطح اطمينان 95 درصد و احتمال خطاي 5 درصد براي 171 نفر تعيين شد. اعتبار اين پرسشنامه با توجّه به آلفاي کرونباخ براي محلّة جلفا معادل 0.715 و براي محلّة سپاهان شهر معادل 0.908 مورد تأييد قرار گرفت. شاخص‏ها در سه گونه(کالبدي فضايي، فرهنگي اجتماعي و انساني) و زير شاخص‏هاي اصلي طبقه‏بندي گرديد. با ارزيابي نظر خبرگان در مورد امتياز هر شاخص در اجتماع‏پذيري محلّه سنّتي و جديد و امتياز اختصاص يافته توسط ساکنان در شاخص‏هاي مورد بحث، اين نتيجه حاصل گرديد که شاخص فرهنگي- اجتماعي و کالبدي- فضايي در محلّه نوين سپاهان‏شهر و در طرف مقابل شاخص انساني در محلّه سنّتي جلفا امتياز بيش تري را در اجتماع‏پذيري به خود اختصاص داده اند که مي توان با تمرکز بر عوامل تاثيرگذار بر اين شاخص ها (در محلّه نوين تمرکز بر شاخص انساني و در محلّه سنّتي تمرکز بر دو شاخص ديگر) اجتماع پذيري هر محلّه را ارتقا بخشيد.

واژگان کلیدی

اجتماع پذيري، محلة سنتي(جلفا )، محلة نوين سپاهان شهر، اصفهان