تابستان   1395 - شماره (24)

واکاوي ادراک ايرانيان در مواجهه با طبيعت (مطالعه موردي؛ بررسي توليدات علمي در رشته معماري منظر و حوزه هنر و معماري)   

نویسندگان:

مریم فرهی فریمانی کارشناس ارشد معماري منظر، دانشکده هنر، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران

مهدی حقیقت بین استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس تهران (نویسنده مسئول haghighatbin@modares.ac.ir )

صفحات از: 33 - 42

 تعداد بازدید:  150    تعداد دانلود:  73

چکیده

چنين به نظر مي رسد که رفتار انسان با طبيعت و به طور خاص گياه، با اعتقاد انسان ها ارتباط مستقيم دارد. اين مهم بر زندگي فردي و جمعي انسان، شکل گيري و مکان يابي و سازماندهي کالبدي و فضايي شهرها و مجتمع هاي زيستي تأثير مستقيم داشته است. در اين باره و مطابق با نخستين هدف پژوهش حاضر، تحقيق دربارة سير تاريخي مواجهة ايرانيان با طبيعت و تبيين جايگاه آن در زندگي ايشان انجام گرفته که با استفاده از روش توصيفي- تحليلي و شامل دو بخش پيش و پس از اسلام است. مطابق با هدف دوم مقاله، ديدگاه دانشجويان و متخصصان معماري منظر به عنوان نمايندة بخشي از جامعه معاصر فعال در اين حوزه و با بررسي موضوع هاي توليدات علمي ايشان مورد مطالعه قرار گرفته است. در اين بخش از روش تحليل واژگاني و محتوايي(مفهومي) استفاده شده و نتايج حاصل بيان کنندة تغيير تدريجي جايگاه طبيعت در ميان قشر هدف و گوياي شکل گيري نگاه مادي- علمي به طبيعت در کنار نگاه ارزشي نزد آنان است. در تحليل محتواييِ پايان نامه ها، رويکردهاي عمده، شامل باغ ايراني و منظر اساطيري، مطالعة مناطق طبيعي، روش هاي حفاظت و احياي مناطق طبيعي، زيبايي شناسي طبيعت، بحران هاي محيطي شناسايي شدند که نمايندة تمايلات فکري دانشجويان معاصر کشور هستند. در بخش مقاله ها نيز موضوع هايي نظير نظم طبيعي و کيهاني، جهان مابعدالطبيعه، حضور عناصر طبيعي در معماري ايران، الهام ازگياهان در طرّاحي معماري، نقش طبيعت در شکل گيري شهر، تأثير سبزينگي بر سلامت روان، بررسي اسطوره هاي گياهي در معماري معابد، سبزراه و پارک اکولوژيکي و طبيعت گرايي در هنرِ نقاشي و فرش استخراج شدند. با توجّه به يافته هاي اين پژوهش به نظر مي رسد سه نگرش قداست گرا، نشانه گرا و علم گرا، از گذشته تا به امروز نسبت به طبيعت در ايران وجود داشته که سهم آنان متفاوت بوده است.

واژگان کلیدی

معماري منظر، تفسير منظر، طبيعت، دانش آموختگان معماري منظر