زمستان   1394 - شماره (22)

میراث معماری معاصر و هویّت صنعتی در محدوده های تاریخی (نمونة موردی: شهر دزفول)   

نویسندگان:

محمدجواد مهدوی نژاد استادیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس (نویسنده مسئول Mahdavinejad@modares.ac.ir)

محمد دیده بان استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور، دزفول

حسن بزاززاده پژوهشگر ارشد مهندسی معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور، دزفول

صفحات از: 41 - 50

 تعداد بازدید:  199    تعداد دانلود:  242

چکیده

میراث معماری صنعتی به عنوان یکی از زیر شاخه های میراث معماری معاصر، پدیده ای نوظهور و حاصل صنعتی شدن جهان در اواسط قرن نوزدهم است که نمایندة فرهنگ، شرایط تاریخی، روش ها و تکنولوژی و دستاوردهای هر جامعه است. چگونگی برخورد با میراث معماری صنعتی و حفاظت آن به یکی از دغدغه های جهانی تبدیل شده است. نشانه های این امر را می توان در تشکیل نهادهای بین المللی در شناخت و روش شناسی حفاظت جست و جو کرد. یکی از پیش نیازهای حفاظت میراث معماری صنعتی شناخت و درک جایگاه آن است. حفاظت صحیح از میراث معماری صنعتی نیازمند شناخت درست در مقیاس کلان و بازشناسی ارزش های آن در مقیاس منطقه ای است. نمونه های میراث معماری صنعتی، مکان یابی در نقاط واجد کیفیّت شهر و انعطاف پذیری نقشه ها و به خصوص مدولار بودن ساختار آن، برای تغییر کاربری و استفاده به عنوان مراکز خدمات عمومی و شهری، از قابلیّت بالایی برخوردار هستند. یکی از مهم ترین ارزش هایی که می توان میراث صنعتی و فناوری های نوین معماری در هر منطقه متصوّر شد نقش آن در هویّت معماری منطقه است. هدف اصلی این مقاله بررسی نقش میراث معماری صنعتی در هویّت معماری شهرهای تاریخی است. نمونة مورد بررسی مکینه آردی (کارخانه تولید آرد) در محله صحرابدر مشرقی دزفول است که در حال حاضر به راسته بازار تبدیل شده است. متغیّری که به منظور تعریف هویّت معماری بررسی شده، استفاده از مکینه آردی به عنوان نشانه برای آدرس دهی افراد محلّه است. روش تحقیق در این پژوهش، پیمایش و روش جمع آوری اطلاعات پرسشنامه است. جمعیّت آماری مورد بررسی افراد بالای 55 سال ساکن محلّه صحرابدر مشرقی (محله ای که میراث صنعتی در آن واقع است) نتایج پژوهش نشان می دهد که با توجّه به متغیّر انتخابی برای تعریف هویّت در سطح منطقه، میراث معماری صنعتی به عنوان یکی از زیر شاخه های معماری معاصر، نقش غیر قابل انکاری در هویّت معماری شهری دارد و موجب بهبود شرایط محدوده های تاریخی از این منظر خواهد بود.

واژگان کلیدی

میراث معماری صنعتی، معماری معاصر، فناوری های نوین، مکینه، دزفول