بهار   1390 - شماره (3)

آموزه های معماری ایرانی و ساختمان سازی مسكونی از دورة قاجاریه تا امروز   

نویسندگان:

حسین زمرشیدی دانشیار دانشگاه شهید رجایی (نویسنده مسئول )

صفحات از: 1 - 10

 تعداد بازدید:  145    تعداد دانلود:  61

چکیده

ساختمان های مسكونی رعیت نشین دورة قاجاریه گرچه نمای بسیار ساده ای داشتند، ولی از پی سازی و اسكلت سازی مقاومی برخوردار بودند. در ساختمان های بیرونی و اندرونی آنها، طرح های دلباز همراه با رعایت اصول ارتباطات و محرمیّت، توجّه به مسائل فنی فاضلاب، آبرسانی، پیسازی، اسكلت سازی های مقاوم و ضد زلزله، نماسازی با پدیده های مقاوم هنری و متصل به بنا و در نهایت ارزش هایی از هنر وابسته به معماری دیده می شود. ساختمان سازی در دورة پهلوی اول از تلفیق معماری سنتی و كشورهای همجوار شمال شرقی پیروی می كرد، اما در دورة پهلوی دوم، از جهت طرح و اجرا از شیوه ساختمان سازی غربی الگو می گرفت تا جایی كه ساخت و ساز ساختمان ها به سوی روش های غربی و در مواردی بی اصول سوق داده شد. در این مقاله تلاش شده است تا طرح ساختمان های بیرونی و اندرونی و آموزه های نماسازی آن ها در دوره قاجار و سپس آموزه های معماری دوره معاصر از پهلوی به این سو و اثر معماری بی هویت در ساختمان سازی های معاصر موردتوجه قرار گیرد و به ناهنجاری های ساختمان سازی در کشور اشاره گردد. در واقع بخشی از آسیب های ناشی از زلزله ها به فراموشی اصول ساختمان سازی های سنتی و بی توجهی به اصول علمی معماری باز می گردد. از این رو باید تمامی موازین آیین نامه های اجرایی با نظارت دستگاه های ذی صلاح مانند وزارت مسكن و شهرسازی در مقام ارشد و شهرداری ها در مقام نظارت بر اجرا، با دقت عمل از مهندسین مشاور و ناظر مقیم در كارگاه های ساختمانی بخواهند تا به احداث ساختمان های مقاوم مسکونی و غیرمسکونی مبادرت ورزند.

واژگان کلیدی

معماری ایرانی، بیرونی و اندرونی، عناصر تزئینی طاقی، سازه های «ماسونری»، سازه های فلزی و بتنی،