تابستان   1394 - شماره (20)

نقش پیاده مداری بر بهبود هویّت رفتاری شهروندان در فضای شهراسلامی (مطالعه موردی: خیابان فردوسی سنندج)   

نویسندگان:

پرویز اکبری کارشناس ارشد شهرسازی، مدرس گروه شهرسازی و معماری دانشگاه پیام نور مرکز سنندج (نویسنده مسئول saru2705@yahoo.com)

البرز داودی دانشجوی دکتری معماری، عضو هیئت علمی گروه شهرسازی و معماری دانشگاه پیام نور مرکز سنندج

صفحات از: 49 - 60

 تعداد بازدید:  148    تعداد دانلود:  47

چکیده

یكی از مهم ترین ویژگی های شهراسلامی هویّت و اصالت آن است.هویّت نه تنها در كالبد شهرها بلكه در رفتار شهروندان نیز تأثیرگذار است. حفظ، تداوم و درصورت نیاز تطبیق هویّت اسلامی با مظاهر شهر نیازمند شناسایی عناصر هویّت بخش از بعد كالبدی و از منظر فضایی است. دراین باره عدم توجّه به مقیاس انسانی و نادیده گرفته شدن نیازهای عابران پیاده از معضلات پیش رو هست، به طوری که کمبود و نبود کیفیّت در پیاده راه ها منجر به تضعیف هویّت فضاهای شهری و هویّت اجتماعی شهروندان شده است.پژوهش حاضر که هدف آن تحلیل جایگاه و نقش پیاده راه بر بهبود هویّت رفتاری شهروندان در فضای شهرهای اسلامی درمرکز شهرسنندج است،ترکیبی است از دو میدان و محور حد فاصل آنها که به صورت مجموعه ای به هم پیوسته در مقیاس شهرعمل می کنند. این مقاله، رهیافت ها و راه کارهایی را برای بهبود کیفیّت و تأثیر هویّت خیابان فردوسی به عنوان الگویی مناسب برای توسعة فضاهای شهری پیاده مدار در این گونه شهرها ارائه داده است. روش پژوهش از نوع ترکیبی است که در آن با مطالعة مبانی نظری پژوهش در قسمت کیفی، چارچوب مبانی نظری تحقیق شامل مؤلفه های تأثیرگذار بر بهبود هویّت رفتاری در پیاده راه ها استخراج شده است. درنهایت در قسمت گردآوری داده ها، پژوهش حاضر از تکنیک پرسشنامه در باب تدقیق ارتباط پیاده راه ها و تأثیر این فضاها از هویّت رفتاری شهروندان سود جسته است. برای انجام تحلیل های استنباطی و توصیفی آماری مطالعه حاضر از نرم افزار SPSS بهره برده است. نتایج حاصل از این پژوهش، نشانگر این مدعاست که مؤلّفه های عمدة فضاهای شهری پیاده مدار نشانه ها، خوانایی، نفوذپذیری و دسترسی راحت، تنوّع و پویایی، سرزندگی، حس تعلّق و خاطره انگیزی مکان و مؤلفه های تأثیرگذار برشهر اسلامی تأمین امنیّت، سلسله مراتب، سیمای بناهای عمومی، عدالت، تعاون ومشارکت، کالبدی محسوب می شوند، ارتباط معناداری با الگوی رفتاری و هویّت مند شدن و میزان حضور شهروندان در فضاهای شهری پیاده محور دارند.

واژگان کلیدی

پیاده راه، شهراسلامی، هویّت، فضاهای شهری، سنندج.