زمستان   1389 - شماره (2)

اصول پایداری اجتماعی مجتمع های مسکونی در شهرهای ایرانی – اسلامی   

نویسندگان:

اسماعیل ضرغامی استادیار دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی (نویسنده مسئول Ezarghami@srttu.edu)

صفحات از: 103 - 116

 تعداد بازدید:  119    تعداد دانلود:  57

چکیده

در دهه های پایانی قرن بیستم و شروع قرن بیست و یکم، پایداری به عنوان یكی از مباحث مطرح در کلیه عرصه ها، به ویژه در عرصه فضاهای شهری و معماری مطرح بوده است. این موضوع می تواند از طریق سه مؤلفه اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی در کنار یکدیگر به تعادل برسد. وجه اقتصادی معمولاً به علت انگیزه های مالی و انتفاعی توسط سرمایه گذاران رعایت می گردد. حتی در اغلب اوقات به حد افراط مورد توجه قرار می گیرد و چه بسا مشکلاتی را از این برای سبب می شود. مسائل زیست محیطی نیز به فراخور هر جامعه برای خود ضوابطی دارد و مورد توجه واقع می شود، اما آن چه مغفول می ماند وجه اجتماعی توسعه است. در پژوهش و مقاله حاضر، اصول پایداری مجتمع های مسکونی از بعداجتماعی شامل عدالت، زیباشناسی، راحتی، آسایش، امنیت و رشد کودکان، هویت اجتماعی و سایر مسایل مشابه در شهرهای ایرانی-اسلامی مورد بررسی قرار می گیرد. در این راستا پایداری اجتماعی مجتمع های مسکونی از نظر جامعه متخصصان و صاحب نظران ایرانی تحت بررسی قرار گرفته تا تجربه های ارزشمند آکادمیک و حرفه ای آنان از یک سو و تجربه زندگی آن ها در مجتمع های مسکونی از سوی دیگر ثبت و تلفیق شود و با تجزیه و تحلیل نظریه های دریافت شده، عوامل مؤثر در اصول پایداری مجتمع های مسکونی استخراج گردد. روش تحقیق به کار گرفته شده، روش پیمایشی از نوع پیمایشی اکتشافی است که بر مبنای تحلیل، توصیف و استخراج نتایج حاصل از پرسش نامه ها و کشف اصول پایداری و روابط بین این اصول از دید جامعه صاحب نظران انجام می گیرد تا در نهایت، اصول نظری پایداری مجتمع های مسکونی تعیین شود. در مرحله بعد، با مقایسه آن با واقعیت خارجی می توان به اصول عملی و راهكار های معماری دست یافت. این مهم از طریق تحقیقات میدانی و تنظیم پرسش نامه ساکنان مجتمع ها انجام خواهد گرفت كه در آینده به آن پرداخته خواهد شد.

واژگان کلیدی

مجتمع مسکونی، پایداری اجتماعی، آسایش، نظم، بازی، هویت،