بهار   1394 - شماره (19)

سیاست های طرّاحی ورودی شهرایرانی متأثر از ورودی مساکن قدیمی   

نویسندگان:

محمدرضا نقصان محمدی استادیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد (نویسنده مسئول )

پریسا ریسمان باف کارشناس ارشد طرّاحی شهری دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد

صفحات از: 41 - 54

 تعداد بازدید:  147    تعداد دانلود:  39

چکیده

ورود به هر مجموعة فضایی، زمانی به درستی انجام می شود که واردشونده بتواند پیش از ورود، دریافتی سریع از ویژگی های کلّی فضا، آداب و رسوم و سایر ویژگی های فضا را کشف کند. در این میان ورودی شهر و ورودی خانه ملموس ترین فضاهایی هستند که عمل ورود و خروج در آن ها رخ می دهد. با تمهید ورودی برای هر فضا (خواه شهر و خواه بنا)آن فضا برای ساکنانش هویّت می یابد و می تواند به عنوان بستری برای تجربة مطبوع انسانی عمل کند. ورودی شهر چون اولین نقطة مواجهة واردشونده با شهر است و نخستین تصویر ذهنی و پیش داوری های وی بر این اساس شکل می گیرد، اهمیّت زیادی دارد. متأسفانه امروزه فضای ورودی بسیاری از شهرهای کشور با افت شدید کیفیّت کالبدی و کارکردی مواجه هستند و به جای آن که ویترینی برای نمایش هویّت شهر باشند، سبب آسیب جدی به سیما و هویّت شهرها شده اند. مقایسة ویژگی های ورودی بنا و شهر در گذشته نمایان گر وجوه تشابه میان آن هاست. به نظر می رسد همان اهدافی که موجب شده تا فضای ورودی بنا شکل گیرد و تکامل یابد، در شکل گیری فضای ورودی شهر نیز نقش داشته است. در این پژوهش که از نوع بنیادی و روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است، سعی شده با بررسی ورودی شهر ایرانی و ورودی مساکن قدیمی و مقایسة آن ها، به سیاست هایی برای طرّاحی و بازطرّاحی این فضای فراموش شده دست یافت. هدف پژوهش استخراج سیاست هایی است که به طراحان کمک کند تا به جای تقلید ناآگاهانه از کالبد و شکل ظاهری دروازه، تعریفی درست از نقش ورودی در سازمان فضایی شهر داشته باشند و فضایی در خور شهر امروز و شهر ایرانی ایجاد کنند. در نهایت، تمام این سیاست ها در جهت معکوس نمودن فرایند افت شهری و رونق چند بعدی این بخش از شهر در غالب جداولی جمع بندی و ارائه شده اند تا منجر به ایجاد فضایی در خور شهر امروز و شهر ایرانی شوند.

واژگان کلیدی

ورودی شهر، ورودی مساکن قدیمی، شهرامروز، فضای شهری.