پاییز   1393 - شماره (17)

بازشناسی مؤلّفه های هویّت اسلامی در طرّاحی منظر معاصر با رجوع به قرآن کریم و روایات معصومین (ع)   

نویسندگان:

ایمان سعیدی مربی گروه مهندسی فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر (نویسنده مسئول Isaeedi@malayeru.ac.ir)

صفحات از: 75 - 84

 تعداد بازدید:  203    تعداد دانلود:  75

چکیده

یکی از جلوه های هویّت بخش در طرّاحی منظر معاصر، دیدگاه های فرهنگی و عقاید مذهبی موجود در جامعه است. طرّاحی منظر با اهمیّت دادن به ابعاد مفهومی، نظامی ظریف، ترکیبی نو و بدیع خلق می نماید که ریشه در دیدگاه های دینی و تفکّر انسان نسبت به جهان آفرینش دارد. ولی امروزه چنین ارتباطی بین طرّاحی فضاهای باز و سبز شهری ایران با جنبه های هویّت اسلامی وجود ندارد و در آ ن ها نوعی بحران هویّت دیده می شود. بر این اساس، پژوهش حاضر در جهت پاسخ به این سؤال است که چگونه می توان بین هویّت اسلامی و طرّاحی منظر معاصر ارتباط برقرار کرد؟ نگارنده بر این فرض است که از آیات قرآن و روایات معصومین(ع) می توان مؤلّفه هایی استخراج کرد که منجر به انعکاس هویّت اسلامی در طرّاحی منظر معاصر شود. روش تحقیق از نوع توصیفی - تحلیلی است. روش جمع-آوری اطلاعات از نوع کتابخانه ای، با مطالعه اسناد معتبر علمی و دینی است. نتایج پژوهش نشان می دهد مؤلّفه های هویّت اسلامی در طرّاحی منظر معاصر در دو دسته مفهومی(4 مؤلّفه) و کالبدی(6 مؤلّفه) قابل دسته بندی هستند. در بعد مفهومی این مولفه ها مشتمل بر منظرِ نیایش و ستایش، منظرِ احترام و تکریم، منظرِ اخلاق اسلامی و منظرِ امنیّت است. در بعد کالبدی نیز مؤلّفه ها شامل استحکام و پایداری، رنگ و نور، هندسه و تناسبات، انتخاب و کاشت گیاهان، نمایش آب و تفریحات سالم است. این مؤلّفه ها با یکدیگر هم پوشانی دارند و تفکیک ناپذیرند. هم چنین، در متن قرآن و حدیث، دارای جلوه های بروز خاص و عامی هستند که منجر به خلق هویّت اسلامی در طرّاحی منظر می شوند. در انتهای مقاله نیز راهبردهای آفرینش هویّت اسلامی در طرّاحی منظر معاصر بیان گردیده است.

واژگان کلیدی

هویّت اسلامی، طرّاحی منظر، قرآن کریم، روایات معصومین(ع).