زمستان   1392 - شماره (14)

بررسی عوامل مؤثّر بر افول حس سرزندگی و زیست پذیری در بافت های تاریخی و فرسوده مطالعه موردی: محلۀ سنگ سیاه شیراز   

نویسندگان:

داود حبیبی کارشناسی ارشد طراحی شهری، مدرس گروه معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد گچساران (نویسنده مسئول davoud.habiby@gmail.com)

صفحات از: 75 - 80

 تعداد بازدید:  132    تعداد دانلود:  40

چکیده

سیری گذرا بر سیمای شهرهای تاریخی ایران، بافت های قدیمی باارزشی را به نمایش می گذارد که همگی در گذشتة نه چندان دور از تحرّک و نشاط و سرزندگی مطلوبی برخوردار بوده اند. امروزه به دلایل گوناگون بافت های فرسودۀ شهری ما خالی از حضور و فعالیّت مردم شده است؛ این در حالی است که اگر این بافت ها دارای فضاهای امن و مطلوب و سرزنده باشند و در آن ها تفریح سالم و شادابی به گونه ای سازمان یافته و مطابق با ارزش های جامعه میسّر گردد، حضور فعّال مردم و به تبع آن سرزندگی و زیست پذیری افزایش می یابد. سامان دهی شهرها و بافت های تاریخی به دو دلیل، یکی احترام به مواریث گذشتگان و دیگری رفع تنگناهای ناشی از مشکلات فرسودگی دارای اهمیّت است. کم توجّهی به برنامه های سامان دهی و احیای بافت های تاریخی فرسوده در طول سالیان متمادی سبب شده است تا آن ها سرزندگی و کارایی و فعالیّت پیشین خود را از دست بدهند و به عنوان بافت مسأله دار و مشکل زا در سیستم شهری مطرح گردند؛ لذا همواره ضرورت حفظ و بازآفرینی ارزش ها و کارایی و زیست پذیری این بافت ها مورد توجّه معماران و طرّاحان و برنامه ریزان شهری بوده است. مقالۀ حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثّر بر افول حس سرزندگی و زیست پذیری در بافت های تاریخی و فرسوده تدوین شده است. در این پژوهش سعی شده است از طریق مطالعات کتابخانه ای و بازدید میدانی، وضع موجود تحلیل شود و در نهایت پیشنهادها و راه کارهایی برای برون رفت از این معضل ارائه گردد. در نهایت این نتیجه حاصل شد که عوامل متعدّدی نظیر فرسودگی در ابنیه و کالبد و سیمای بافت، عدم برخورداری لازم از تأسیسات و زیرساخت ها و خدمات شهری مناسب با نیاز امروز و هم چنین نبود زندگی اقتصادی مناسب بافت، سبب افول سرزندگی و زیست پذیری و در نهایت فرسودگی بافت سنگ سیاه شیراز شده است.

واژگان کلیدی

سرزندگی، زیست پذیری، محلّة سنگ سیاه، بافت تاریخی، بافت فرسوده،