زمستان   1392 - شماره (14)

بررسی مقایسه ای حسینیه های دورة قاجار در مازندران و اصفهان   

نویسندگان:

مریم السادات رضوی پور مربی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب (نویسنده مسئول razavipour_ms@yahoo.com)

محمدمهدی ذاکری کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات

صفحات از: 63 - 74

 تعداد بازدید:  154    تعداد دانلود:  26

چکیده

شکل گیری کالبد معماری هر بنا متأثّر از عوامل بسیاری است که شناخت این عوامل ما را در دست یابی به الگویی برای طرّاحی معماری و نیز خلق فضایی با کیفیّت بیش تر یاری خواهد کرد. هدف از بررسی مقایسه ای حسینیه های دو استان مازندران و اصفهان دست یابی به پاسخ این پرسش است که مهم ترین عوامل شکل دهندۀ الگوی معماری حسینیه های قاجاری در این دو استان کدامند؟ چرا و چگونه است که کالبدی متفاوت از بناهای هم عصر و با کارکردی یکسان مشاهده می شود؟ روش تحقیق در این پژوهش توصیفی و تحلیلی است و داده ها از طریق مطالعات میدانی و کتابخانه ای جمع آوری شده اند. بدین صورت که پس از برداشت پلان و جمع آوری سایر اطلاعات از حسینیه ها با مطالعه منابع کتابخانه ای نقش عوامل تأثیرگذار بر شکل گیری حسینیه ها مشخص گردید. سپس با تجزیه و تحلیل میزان تأثیر عوامل مختلف، مهم ترین شاخص تأثیرگذار بر شکل دهی کالبد معماری حسینیه ها معرفی گردید. در این تحقیق پس از مطالعه و بررسی ویژگی های هر یک از حسینیه ها و دست یابی به کلیّتی در این باره علل تفاوت ها بررسی شده است. فرض اولیه تحقیق بر این بنا استوار بود که اقلیم تنها و مهم ترین عامل تأثیرگذار بر الگوی معماری این تکایاست. به منظور آزمون فرضیّه با بررسی تعدادی از مهم ترین عوامل تأثیرگذار بر کالبد هر بنای معماری از جمله ویژگی های اقلیمی، فرهنگ و آداب و رسوم منطقه، تأثیر سبک حاکم بر دوره و نیز تحلیل بازخورد این عوامل در معماری تکایای مورد نظر این نتیجه به دست آمد که تفاوت عمدۀ این حسینیه ها بیش از هر عامل دیگری متأثر از عوامل اقلیمی است و سبک حاکم، عوامل فرهنگی و دیگر عوامل تأثیرگذار اگر چه بی تأثیر نبوده اند، نسبت به اقلیم تأثیر کمتری دارند.

واژگان کلیدی

حسینیه های مازندران، حسینیه های اصفهان، عوامل تأثیر گذار بر الگوی معماری بنا، سبک دورۀ قاجار، اقلیم،