زمستان   1392 - شماره (14)

تأثیر مراسم مذهبی در تولید و بازتولید گردشگری مذهبی نمونة موردی شهر زنجان   

نویسندگان:

ابوالفضل مشکینی استادیار برنامه ریزی شهری دانشگاه تربیت مدرس

اسماعیل دویران دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری از دانشگاه تربیت مدرس تهران (نویسنده مسئول Socialcapital2007@gmail.com)

صفحات از: 33 - 42

 تعداد بازدید:  153    تعداد دانلود:  32

چکیده

گردشگری، صنعتی هویّت ساز و هویّت بخش برای مکان ها و فضاهای مختلف است که به واسطة وجود عنصری جاذب شکل می گیرد. این عنصر ممکن است ماهیّت مکانی ـ فضایی داشته باشد یا ماهیّتی مجازی به خود گیرد. گردشگری مذهبی نوع معنوی از انواع گردشگری است که امروزه توجّه روزافزون جوامع را به خود جلب نموده است. گردشگری به واسطة تأثیرگذاری آن در ایجاد جامعة سالم و پایدار نقش مهمّی در هویّت دهی به مکان ها و فضاهای مختلف دارد. فضاهای مذهبی با توجّه به ابعاد و ماهیّت معنوی خود نه تنها موجب ایجاد حس تعلّق و دلبستگی مکانی در میان افراد بومی، بلکه منجر به ایجاد حس تعلّق در بین گردشگران می شوند. همین امر سبب بازتولید گردشگری مذهبی می شود. این تحقیق با استفاده از روش توصیفی ـ تبیینی نقش و اثرگذاری فضاهای مذهبی در ایجاد حس تعلّق مکانی ـ فضایی را در شهر زنجان بررسی کرده است. شیوة گردآوری اطلاعات در این پژوهش اسنادی ـ میدانی است. در شیوة میدانی 80 نمونه پرسش نامه از گردشگران تکمیل و داده های حاصل با استفاده از نرم افزار SPSS توصیف و تحلیل شد. نتایج نشان می دهد که نوع فضاها و نحوة برگزاری مراسم در شهر زنجان در ایام محرم باعث ایجاد حس تعلّق مکانی در میان گردشگران و بازتولید مجدّد گردشگری مذهبی می شود. علاوه بر این که ارتقای سطح کیفی و کمّی برگزاری مراسم به افزایش میزان گردشگران منجر می گردد.

واژگان کلیدی

گردشگری، مراسم مذهبی، حس مکان، بازتولید گردشگری، شهر زنجان،