زمستان   1389 - شماره (2)

راهبردهای احیای بافت تاریخی شهر اردکان با استفاده از تکنیک AHP   

نویسندگان:

حسین کلانتری خلیل آباد دانشیار پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماري جهاد دانشگاهى (نویسنده مسئول H_Kalantari2005@yahoo.com)

محمدرضا صمیمی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری

سیداحمد صالحی عضو هیأت علمی جهاد دانشگاهی

صفحات از: 49 - 66

 تعداد بازدید:  87    تعداد دانلود:  33

چکیده

بافت تاریخی شهرها جزئی از سرمایه ملی و فرهنگی كشور است كه نه تنها به لحاظ زیباشناختی، تداوم خاطرات جمعی و هویت بخشی شهرهای ما ارزشمند هستند، بلكه محل سكونت و معیشت میلیون ها نفر نیز محسوب می شوند. با این حال، این بافت ها دارای ویژگی های منفی همچون آشفتگی سیما و منظر، عدم دسترسی مناسب، كمبود تأسیسات و تجهیزات شهری، آشفتگی در ساختار اقتصادی و اجتماعی، فرسودگی كالبدی ـ سازه ای نیز هستند كه منجر به تخلیه جمعیّت زیادی از این بافت ها شده است. تحقیق حاضر با هدف شناخت و تحلیل مسائل و مشكلات بافت تاریخی شهر اردكان (یزد) در زمینه های مدیریتی، اقتصادی، اجتماعی و كالبدی انجام شده است. روش تحقیق مقاله بر روش تحلیلی استوار بوده و در تدوین آن از تكنیك كار اسنادی، میدانی و جمع آوری اطلاعات نیز از طریق پرسشنامه استفاده شده است. همچنین با بهره گیری از روش های آماری و داده های موجود (به ویژه داده های سرشماری عمومی نفوس و مسكن) با تكنیك AHP ( فرآیند تحلیل سلسله مراتبی) و نرم افزار expert choice، مسائل و مشكلاتِ شناسایی شده، تحلیل و راهبردهای لازم نیز برای مرمت و احیای بافت ارائه شده است. نتایج بررسی ها نشانگر عدم استفاده از فرصت های مناسب در بافت به دلیل فقدان برنامه ریزی و ضعف مدیریت است. از سوی دیگر با احداث شهرك های حاشیه ای و گسترش افقی بی رویه شهر (به خصوص در ضلع جنوب غرب) و ایجاد تأسیسات و زیرساخت های اصلی در شهرك ها و خارج نمودن تدریجی اداره ها از مركز شهر، زمینه تشدید روند ترك بافت نیز فراهم آمده است؛ به طوری كه پس از اجرای مدل و تكنیك ذكر شده، 6/51 درصد از راهكارها، حفظ بافت را در مقابل تخریب بناهای قدیمی فاقد ارزش تجویز می نمایند. اما، با روند تخریبی بافت و بی توجّهی مدیران، در آینده راهكارهای تخریب بافت بر راهكارهای حفظ آن غلبه خواهد یافت.

واژگان کلیدی

بافت تاریخی، مرمّت، احیای بافت، تکنیک AHP، شهر اردكان،