پاییز   1392 - شماره (13)

تجربه ساخت مصلا در معماری معاصر ایران   

نویسندگان:

محمدجواد مهدوی نژاد استادیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس (نویسنده مسئول Mahdavinejad@modares.ac.ir)

مهتاب کامیاب فارغ التحصیل کارشناسی ارشد معماری و مدرس مدعودانشگاه آزاداسلامی

صفحات از: 31 - 44

 تعداد بازدید:  126    تعداد دانلود:  27

چکیده

در معماری معاصر ایران، نمونه های متنوعی از مساجد مشاهده می شود و ادبیات موضوع نشان دهندة آن است که مساجد و مصلا ها مرکز انتشار مباحثی دربارة مسائل اجتماعی زمان خود بوده و رابطة مستقیمی با تمامی اقشار جامعه برقرار نموده اند. عملکرد این گونه بناها تنها ترویج شعائر مذهبی نبوده، بلکه سایر عوامل مؤثّر در زندگی اجتماعی مردم را نیز در بر گرفته است. برخی مصلا ها نیز چنین کارکردهایی داشته اند. پرسشی که در این پژوهش پس از بررسی مصلاهای دوران گذشته و مقایسه آن ها با مصلاهای معاصر مطرح می شود، این است که طرّاحان این گونه فضاهای مذهبی با چه مسائلی روبه رو بوده اند؟ چه ضوابط و مقرّراتی را درطرّاحی مورد نظر داشته اند؟ برای پاسخ گویی به پرسش های تحقیق، در ابتدا چیستی مفهوم «مصلا» و فلسفة وجودی آن تبیین و سپس بر اساس آن چارچوب نظری پژوهش تدوین گردید. در مرحلة بعد بر اساس چارچوب نظری ترسیم شده، مصلاهای معاصر ایران تجزیه و تحلیل شده اند. دستاوردهای حاصل از پژوهش، نشان دهندة آن است که درطرّاحی مصلاهای معاصر، ویژگی هایی هم چون، دسترسی های شهری به مجموعه و ارتباط صحیح ترافیکی با محوریّت رفاه مردمی، به کارگیری اصول ساختاردهنده ای در طرح که ریشه در معماری سنّتی دارند، تجهیزات سرمایشی و گرمایشی مناسب و استفاده از مصالح مدرن از موارد مورد نظر طرّاحان بوده است.

واژگان کلیدی

مصلا، ضوابط و مقررات، هویّت ایرانی- اسلامی، معماری معاصر ایران،