زمستان   1389 - شماره (2)

انعكاس معانی منبعث از جهان بینی اسلامی در طراحی معماری   

نویسندگان:

محمدرضا بمانیان استادیار دانشكده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس (نویسنده مسئول Bemanian@modares.ac.ir)

سیده فاطمه عظیمی دانشجوی دوره كارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشگاه تربیت مدرس

صفحات از: 39 - 48

 تعداد بازدید:  132    تعداد دانلود:  58

چکیده

از منظر جهان بینی اسلامی، پدیده های عالم دارای دو وجه ظاهری و باطنی، صورت و معنا هستند. در حیطة هنر و معماری، توجه به جنبة باطنی آثار و پدیده های هنری، منجر به نگرشی در طراحی معماری می گردد كه «معناگرایی» نام دارد. رویكرد معناگرا در طراحی معماری، تلاشی برای بیان آگاهانة معانی مستتر در پس كالبد معماری است و تلقی و تعریف معمار معناگرا از مقولة «معنا» نقش مهمی در نگرش معناگرایانه وی دارد. در این مقاله، با توجه به بسترهای فرهنگی و بومی، با بهره گیری از روش تحلیلی- توصیفی، مبانی و اصول تفكر و جهان بینی اسلامی، به عنوان منبع استخراج معانی مؤثر در معماری برگزیده شده و مفاهیمی چون توحید، وحدت در عین كثرت و تجلی پروردگار در عالم خلقت تبیین شده اند. در ادامه، نمونه هایی از ابزارهای معماری كه می توانند در بیان مفاهیم منبعث از فرهنگ و جهان بینی اسلامی مورد توجه معناگرایان قرار گیرند، از جمله هندسه، نور و فضای تهی مورد بررسی قرار گرفته اند.

واژگان کلیدی

معنا، جهان بینی اسلامی، طراحی معماری، معناگرایی،