پاییز   1392 - شماره (13)

بررسی حس مکان در باغ ایرانی و بوستان های امروزین مطالعه موردی: باغ دولت آباد یزد و بوستان آب و آتش تهران   

نویسندگان:

مجتبی انصاری دانشیار، دانشگاه تربیت مدرس

رها بحتویی کارشناسی ارشد مهندسی معماری گرایش منظر، دانشکده هنر و معماری،دانشگاه تربیت مدرس (نویسنده مسئول raha_bahtooei@yahoo.com)

سیدمحمدمهدی حسینی کیا کارشناسی ارشد مهندسی معماری گرایش منظر، دانشکده هنر و معماری،دانشگاه تربیت مدرس

مسعود دادگر عضو هیأت علمی گروه پژوهشی معماری و منظر شهری پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری جهاد دانشگاهی

صفحات از: 5 - 14

 تعداد بازدید:  153    تعداد دانلود:  37

چکیده

وابستگی انسان و طبیعت از یک سو و تجربة پیشینیان در ساخت باغ ها و کیفیّت دلنشین ناشی از تلفیق مناسب طبیعت و عناصر مصنوع در آن ها از سوی دیگر، موجب شده است تا اصول طرّاحی این باغ ها مورد توجّه و بررسی قرار گیرد؛ تا بدین وسیله در طرّاحی دوباره بوستان ها، با ایجاد حس های مکانی آشنا، بهداشت روانی انسان در جامعة امروز بازیابی شود. در این پژوهش با عنایت به چیرگی ماشین در عصر صنعتی، چگونگی تجلّی حس مکان در باغ ایرانی (به معنای سنتی) و بوستان های امروزین شهری بررسی شده است. برای پاسخ به این مهم، با استفاده از مطالعات کتابخانه ای، میدانی و مقالات منتشرشده و با بهره گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی شاخصه های کالبدی حس مکان در دو نمونه موردی، به منظور شناخت نقاط قوّت و ضعف مناظر شهری با توجّه به نیازمندی های مراجعان و نقش این گونه فضاها در ارتقای کیفیّت زندگی و محیط شهری، مورد ارزیابی قرار گرفته است. در خاتمه این نتیجه حاصل شد که درک متقابل انسان و محیط مادی و هم چنین نوع فعالیّتی که در آن رخ می دهد، منجر به شکل گیری خاطره در ذهن انسان طرّاح می شود؛ خاطراتی که در طول زمان به واسطة معنی و روح خاص خود ماندگار می شوند.

واژگان کلیدی

حس مکان، باغ ایرانی، بوستان، باغ دولت آباد یزد، بوستان آب و آتش،