تابستان   1392 - شماره (12)

بازشناسی و حفاظت ارزش های موجود در اثر تاریخی «قبّه سبز» کرمان   

نویسندگان:

محسن محمدی دانشجوی دکتری معماری دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اصفهان (نویسنده مسئول mo.mohammadi@aui.ac.ir )

محمد محمدی دانشجوی کارشناسی ارشد معماری دانشگاه یزد

منصور خواجه پور عضو هیئت علمی گروه مرمت و احیا بناهای تاریخی دانشگاه شهید باهنر کرمان

صفحات از: 79 - 88

 تعداد بازدید:  238    تعداد دانلود:  58

چکیده

بنای قبّة سبز متعلق به قراختاییان کرمان است و قدمت آن به قرن هفتم هجری می رسد. مجموعه آثار زمان قراختاییان، خصوصاً ترکان خاتون، یکی از مجموعه های بزرگی بود که متأسفانه بر اثر زلزله تمام آن از بین رفت و فقط سر در مدرسه و مقبرة آن ها باقیست و به نام قبّه یا گنبد سبز مشهور است. بقایای دیوارهای مدرسه و آرامگاه احتمالاً زیر ساختمان های مسکونی اطراف مدفون است. با توجّه به وضعیّت کنونی بنای قبّة سبز و عدم امکان بازگشت به شرایط گذشته ، شناخت بقایای آن برای حفاظت و احیای بنا نیازمند رویکرد دیگری است. از آن جا كه نظریۀ براندی در حفاظت آثار معماری با تأكید بر ارزش هایی که هر اثر تاریخی در طول زمان (از خلق اثر تا وضعیّت کنونی) به دست می آورد، گستره ای از ارزش ها و معانی را ـ حتّی برای بناهایی که در وضعیّت کالبدی مناسبی قرار ندارند ـ معرفی می نماید، می تواند برای حفاظت آثاری چون بنای قبّة سبز بسیار کارآمد باشد. این مقاله در تدوین چارچوب نظری تحقیق از روشی قیاسی برای استدلال و استنتاج، از نظریه ای براندی دربارة حفاظت از آثار معماری، بهره برده است. بنابر این، با شناسایی ارزش های بنای قبّة سبز و با توجّه به تغییر و تحوّلاتی که در طول زمان در آن صورت گرفته است، می توان ضمن در نظر گرفتن ارزش های مربوط به خلق و تحوّل اثر، شرایط کنونی آن را نیز به عنوان یک فرصت برای حفاظت در نظر گرفت و راهبردهایی برای حفاظت آن در دو مقیاس بافت و بنا ارائه نمود.

واژگان کلیدی

حفاظت، اثر تاریخی، ارزش های میراثی، قبّة سبز،