تابستان   1392 - شماره (12)

واکاوی مؤلّفه های شهر زیارتی مطلوب (مورد مطالعه شهر مشهد)   

نویسندگان:

مژگان عظیمی هاشمی دکترای جامعه شناسی و استادیار پژوهش پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی (نویسنده مسئول mozhgan.azimi@yahoo.com)

فائزه اعظم کاری کارشناسی ارشد جامعه شناسی و پژوهشگر پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی

جعفر خیرخواهان دکترای اقتصاد و پژوهشگر پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی

مژگان ثابت تیموری دکترای اکولوژی و پژوهشگر پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی

سعید شریعتی کارشناسی ارشد جامعه شناسی و مربی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی

صفحات از: 59 - 70

 تعداد بازدید:  192    تعداد دانلود:  32

چکیده

این نوشتار در مقام واکاوی مؤلّفه های شهر زیارتی مطلوب با تاکید بر شهر مشهد می باشد. به لحاظ مفهومی مدل شهر زیارتی مطلوب شامل ابعاد و شاخص های چندگانة محیطی و کالبدی، اقتصادی، مدیریتی و سیاست گذاری و اجتماعی- فرهنگی است. در این مطالعه، ترکیبی از روش های اسنادی، بحث گروهی، تحلیل ثانویه، پیمایش محدود، تحلیل سلسله مراتبی (تصمیم گیری چندگزینه ای به شیوة فازی) به کار گرفته شد. به لحاظ مفهومی مدل شهر زیارتی مطلوب، نظامی دارای تعادل است که دارای چهار کارکرد اصلی تطابق با محیط، دستیابی به هدف، انسجام اجتماعی و پایداری الگوهای فرهنگی توسط خرده نظام های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی شهر است و رابطة درون و بین هر یک از خرده نظام ها با الگوی تعادلی و نفوذ متقابل، زمینة حفظ و پایداری سیستم را فراهم می سازد. مؤلّفه های اصلی و شاخص های پیشنهادی در فرآیند مطالعات نظری و بررسی تجارب جهانی در ارائة شاخص های مطلوب (در وجوه متفاوت)، پس از مصاحبه با کارشناسان و مدیران اصلاح شد و در نهایت پس از جمع بندی دیدگاه ها و به کارگیری تکنیک تحلیل عاملی تأییدی برخی از شاخص های اولیّه حذف یا ادغام شدند و برخی تغییر یافتند. در نهایت، برای چهار بُعد اصلی در مجموع بیست مؤلّفه و صد شاخص برگزیده شد.

واژگان کلیدی

شهر زیارتی مطلوب، توسعة زیارت، رویکرد نظام واره، تکنیک AHP فازی،